Cena złota — przewodnik dla inwestorów
Od dziecięcych bajek o piratach, księżniczkach i krasnoludkach uczono nas, że złoto to coś wyjątkowo cennego, godne pożądania. Jako dorośli wiemy już na pewno, że złoto jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych aktywów na świecie. Zanim jednak rozważysz inwestycję w złoto, warto zrozumieć, że jego wartość rynkowa wynika z kilku, często przeciwstawnych, sił rynkowych. Oto, co warto wiedzieć, zanim wyruszysz na poszukiwania własnego złota.
Dlaczego cena złota rośnie i spada
Za wahania cen złota odpowiada splot wielu czynników, nie jeden konkretny powód. Oto najważniejsze z nich:
1. Popyt na złoto
Złoto jest towarem o wielu zastosowaniach — poza rolą metalu szlachetnego w biżuterii, wykorzystuje się je w przemyśle, m.in. jako przewodnik elektryczny czy element urządzeń podtrzymujących życie.
Jest też przedmiotem inwestycji — można posiadać fizyczne złoto (kruszec, monety, złotą biżuterię) albo "papierowe" złoto, np. fundusze Gold Exchange Traded Funds (ETF), specjalizujące się w handlu tym kruszcem.
Wzrost popytu zwykle przekłada się na wzrost ceny. W ostatniej dekadzie napędzał go rozwój gospodarczy Chin i Indii, potem popyt osłabł wraz ze stabilizacją tamtejszych gospodarek, by ponownie wzrosnąć wraz z pojawieniem się pandemii Covid-19.
2. Odwrotna zależność od walut fiducjarnych
Dawniej wiele krajów stosowało standard złota — wartość waluty krajowej była wprost powiązana z ceną złota (np. przy uncji za 1000 USD, jeden dolar odpowiadałby 1/1000 uncji). Dziś większość rządów opiera wartość waluty na czynnikach takich jak podaż pieniądza czy zaufanie do gospodarki, a nie na rezerwach złota — co daje im swobodę w polityce monetarnej, kosztem dodatkowego ryzyka.
Gdy spada zaufanie do rządu lub gospodarki, zwykle spada też wartość waluty — wtedy inwestorzy szukają schronienia w złocie, by chronić majątek przed dewaluacją. Z kolei umocnienie dolara zwykle obniża ceny złota, bo dla inwestorów spoza USA towar w przeliczeniu na lokalną walutę staje się droższy, co obniża popyt.
Stąd typowa odwrotna zależność między złotem a dolarem amerykańskim — silniejszy dolar zwykle oznacza tańsze złoto, dlatego inwestorzy uważnie śledzą kursy walutowe. Co ciekawe, w ostatnich pięciu latach złoto i dolar rosły równocześnie — tłumaczy się to czynnikami makroekonomicznymi, w tym globalnym zadłużeniem i skutkami wojny handlowej Chiny-USA.
3. Złoto jako bezpieczna przystań
Fizyczne złoto, w przeciwieństwie do gotówki czy "papierowego" złota, utrzymuje realną wartość w kryzysie i chroni przed rosnącymi kosztami życia. Banki centralne trzymają własne rezerwy złota jako zabezpieczenie przed zawirowaniami finansowymi — według ankiety dotyczącej rezerw banków centralnych z 2020 roku, główny powód posiadania złota to jego skuteczność w czasach kryzysu, a 20% ankietowanych banków planowało zwiększyć rezerwy w kolejnych 12 miesiącach.
Cena złota rośnie w okresach niepewności gospodarczej — pandemia Covid-19 i wojna w Ukrainie to najlepsze przykłady. W 2020 roku obawy związane z pandemią wywindowały cenę złota do rekordowego poziomu w sierpniu, gdy po raz pierwszy przekroczyła 2000 USD za uncję. Gdy na początku listopada 2020 roku ogłoszono powstanie szczepionki, ceny spadły (choć wciąż utrzymywały się wysoko), by ponownie wzrosnąć po ataku na Ukrainę.
4. Wydobycie złota
Skala codziennego obrotu złotem robi wrażenie: ok. 3300 ton przechodzi przez światowe rynki, choć fizycznie zmienia właściciela zaledwie 10-12 ton — cała reszta to gra na instrumentach finansowych powiązanych z ceną kruszcu, bez realnego przepływu metalu.
Ludzkość wydobyła dotąd łącznie niemal 198 milionów kilogramów złota. Zebrane w jednym miejscu, zmieściłoby się w sześciennym zbiorniku o boku zaledwie 21 metrów — czyli mniej więcej rozmiarów sporego basenu. Roczny przyrost z bieżącego wydobycia to 2,5-3 miliony kilogramów, co zwykle nie pokrywa światowego zapotrzebowania. Analitycy oceniają, że do wydobycia zostało już tylko ok. jednej piątej całych złóż, a każde zaskakujące ograniczenie podaży może dodatkowo windować ceny w górę.
Aktualna cena złota a decyzja o inwestycji
Ponieważ na ceny wpływa tak wiele czynników, planujący większy zakup złota powinni dokładnie przemyśleć moment zakupu i sprzedaży oraz formę inwestycji (kruszec, biżuteria, monety) — "kupowanie więcej w złych czasach" wcale nie jest oczywistą strategią.
Różne formy inwestycji w złoto wiążą się z różnym poziomem ryzyka. Fizyczne złoto (monety, kruszec) to najbardziej bezpośrednia forma, ale wymaga odpowiedniego ubezpieczenia i przechowywania, a także kupowania z zaufanych źródeł — inaczej można trafić na sztabkę z domieszką innych metali. Czyste złoto zawiera 99,99% metalu szlachetnego (więcej o tym w artykule o próbach złota).
Alternatywą są wspomniane fundusze ETF na złoto — tzw. "papierowe złoto" — pozwalające inwestować bez fizycznego posiadania kruszcu i handlować nim jak akcjami. Ich skuteczność zależy jednak od wyników bazowych instrumentów pochodnych, w które inwestują.
Aby dowiedzieć się więcej i rozpocząć swoją "złotą" przygodę inwestycyjną, skontaktuj się z nami.