Czy w Polsce wydobywa się diamenty
Czy pod polską ziemią kryją się złoża diamentów? Czy ten najbardziej ceniony z kamieni szlachetnych pojawia się gdziekolwiek nad Wisłą? Odpowiedź na to z pozoru proste pytanie wcale nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać — zapraszamy do lektury.
Największym producentem diamentów na świecie jest dziś Rosja, odpowiadająca za znaczącą część globalnego wydobycia. Kluczowym regionem jest tu Jakucja, leżąca na Syberii Wschodniej, gdzie znajdują się ogromne złoża, w tym słynne kopalnie Mirnyj i Jubileuszowa — jedne z największych na świecie.
Do innych ważnych producentów należą Botswana, Kanada oraz Republika Południowej Afryki — każdy z tych krajów ma istotny udział w światowym rynku, choć to Rosja pozostaje niekwestionowanym liderem pod względem ilości wydobywanego surowca. Diamenty pozyskuje się też w wielu innych miejscach na świecie, m.in. w Australii, Angoli, Zimbabwe czy Namibii, jednak żaden z tych krajów nie dorównuje Rosji skalą produkcji diamentów.
Gdzie jeszcze na świecie wydobywa się diamenty
Oprócz wymienionych wyżej krajów, znaczące złoża diamentów znajdują się też w wielu innych miejscach na świecie:
- Australia — wydobycie skoncentrowane jest głównie w regionie Kimberley, w zachodniej części kraju.
- Angola — jeden z największych afrykańskich producentów, z bogatymi złożami w prowincji Lunda Norte.
- Namibia — kopalnie działają m.in. w rejonach Oranjemund i Lüderitz.
- Zimbabwe — najważniejszym miejscem wydobycia jest tu kopalnia Marange.
- Demokratyczna Republika Konga — dysponuje pokaźnymi złożami, choć ich eksploatacja bywała powiązana z konfliktami zbrojnymi.
- Sierra Leone — znana z wydobycia w regionie Koidu.
- Ghana — złoża eksploatowane są głównie w rejonie Akwatia.
- Brazylia — diamenty wydobywa się m.in. w stanie Mato Grosso do Sul, choć na mniejszą skalę niż w innych krajach.
- Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych — to terytorium USA również ma swoją historię wydobycia diamentów.
To tylko część miejsc na Ziemi, gdzie natura ukryła ten cenny surowiec — diamenty występują na bardzo zróżnicowanych obszarach geograficznych całego globu.
A co z diamentami w Polsce
Jedyny ślad obecności diamentów na ziemiach polskich pochodzi z 1863 roku, kiedy w okolicach Złotoryi znaleziono kilka błyszczących ziaren, które miały być diamentami. Wedle niepotwierdzonej wzmianki, znaleziska te trafiły później do Muzeum Mineralogicznego w Berlinie, choć sama placówka nie potwierdza tych doniesień. To o tyle intrygujące, że najlepsze diamenty powstają w kimberlitach — rzadkich skałach pochodzenia wulkanicznego, znanych przede wszystkim z Południowej Afryki i Syberii — a takich skał w Polsce po prostu nie ma.
Mikroskopijne diamenty mogą jednak powstawać w niektórych skałach metamorficznych, które uformowały się pod ekstremalnie wysokim ciśnieniem — takie skały spotyka się w Polsce, na przykład w Masywie Śnieżnika na Dolnym Śląsku. Mimo ich obecności, samych diamentów nad Wisłą jak dotąd nie udało się jednoznacznie odnaleźć.
Gdzie szukać diamentów bliżej Polski
Osobom zainteresowanym poszukiwaniem diamentów bliżej domu najwięcej może zaoferować sąsiedztwo — w Czechach diamenty znaleziono dwukrotnie, i to w sposób w pełni potwierdzony: w 1870 i w 1927 roku. Co ciekawe, kamień odkryty w 1870 roku jest jednocześnie pierwszym potwierdzonym diamentem znalezionym na terenie Europy.
Inną, bardziej egzotyczną drogą jest cierpliwe czekanie na skutki uderzenia meteorytu. W kraterach powstałych po takich zdarzeniach niekiedy odnajduje się suevity — skały uderzeniowe zawierające mikroskopijne diamenty. Przykładem jest krater Nördlinger Ries w Bawarii, powstały w wyniku uderzenia meteorytu około 14,5 miliona lat temu.
Podsumowując: w Polsce diamenty teoretycznie mogą występować, jednak w ilościach śladowych, a ich wydobycie ma charakter wyłącznie sporadyczny. Najczęściej wymienianym miejscem są okolice Słupca i Złotoryi. Polskie mikrodiamenty są zwykle niewielkie i niskiej jakości, przez co ich wartość odbiega znacząco od kamieni z bardziej znanych złóż — nie mają też żadnego realnego znaczenia dla światowego przemysłu diamentowego.
Jakie kamienie szlachetne występują w Polsce
Odpowiedź na to pytanie znajdziesz w innym naszym artykule: Polskie kamienie szlachetne - co się u nas wydobywa?