Biżuteryjne metamorfozy Georgesa Braque'a
Kiedy pada nazwisko Georges Braque, myśli od razu biegną ku kubizmowi — kierunkowi, który współtworzył. To on jako pierwszy wpadł na pomysł, by na powierzchnię obrazu naklejać fragmenty gazet, papieru czy drewna, torując drogę technice znanej dziś jako kolaż. Ozdabiał też swoje płótna i grafiki napisami, literami i cyframi — rozwiązanie, które dziś nikogo nie dziwi, ale w jego czasach było czymś nowatorskim.
Przyszedł na świat w 1882 roku, a rzemiosła malarskiego uczył się w Hawrze i w Paryżu. Teoretyczne podstawy kubizmu wypracowywał wspólnie z Picassem — fakt, o którym niewielu dziś pamięta, bo to właśnie Picasso przyćmił w powszechnej świadomości swojego współpracownika. Przez sześćdziesiąt lat aktywności twórczej Braque skupiał się głównie na obrazach i grafice — rzeźb w tym czasie powstało u niego zaledwie kilkadziesiąt.
Georges Braque, projekt i realizacja, broszka „Ognisty Ptak III”, złoto, jaspis i diamenty
Propozycja, która odmieniła jego twórczość
Historia nabrała jednak nieoczekiwanego obrotu na progu lat 60. XX wieku, gdy do malarza zgłosił się baron Henri Michel Heger de Lowenfeld — postać nietuzinkowa, bo poza tytułem arystokratycznym trudniącą się handlem kamieniami szlachetnymi, zwłaszcza diamentami. Znając skromny dorobek rzeźbiarski Braque'a, baron zaproponował mu coś zupełnie niecodziennego — miał on zaprojektować serię biżuterii pomyślanej jak niewielkie rzeźby, podczas gdy sam baron zajmie się ich wykonaniem.
Owocem tej współpracy była kolekcja "Metamorfozy". Dwa lata pracy zaowocowały wystawą w samym Luwrze, a swój udział w przedsięwzięciu zaznaczył nawet ówczesny minister kultury w gabinecie generała de Gaulle'a, Andre Malraux. Ekspozycja liczyła 150 obiektów — dla ministra były to dzieła biżuteryjne, dla barona zaś miniaturowe rzeźby. Jeszcze w trakcie trwania wystawy sprzedano jedenaście z nich. Był to piękny, choć jak się okazało ostatni rozdział w karierze artysty — zmarł niecałe pół roku po tym wydarzeniu.
Georges Braque, „Ptak w złotej Chmurze”, złoto, emalia, diamenty, kamienie szlachetne
Co stało się z kolekcją później
Prawa do zbioru pozostały przy baronie Hegerze, który po śmierci artysty nadal go powiększał. Dopiero w 1996 roku przekazał je Armandowi Israelowi — swojemu wieloletniemu, ponad trzydziestoletniemu współpracownikowi. Obecnie kolekcję na stałe można oglądać w paryskim Muzeum Sztuki Dekoracyjnej, choć regularnie wyrusza ona też w podróż po świecie. Polscy miłośnicy sztuki mieli okazję zobaczyć część klejnotów w 2011 roku podczas wystawy w Sopocie, a rok później "Metamorfozy" gościły w pekińskim Zakazanym Mieście.
Georges Braque, wisior „Asteria”, złoto, szmaragd, 1962