Skąd się wzięły pierścionki zaręczynowe? Historia pierścionka.
Dzieje pierścionka zaręczynowego są długie i pełne ciekawych zwrotów akcji, choć sama jego forma zmieniła się na przestrzeni wieków zaskakująco niewiele — to wciąż, najprościej rzecz ujmując, zamknięty krąg z metalu, który można nałożyć na palec. I rzeczywiście, musiał to być metal — plecionka z trawy czy podobne materiały były zbyt nietrwałe, by traktować je poważnie. Najprawdopodobniej pierwotnie pierścień miał postać zwykłej obrączki, a dopiero z czasem jego górna, widoczna część zaczęła się rozbudowywać, aż w końcu znalazły się w niej kamienie szlachetne.
Złote krążki znalezione w jaskini na południu Egiptu, ok. 4500 p.n.e. Muzeum Izraela, Jerozolima
Jaką funkcję pełnił dawniej pierścionek
Skoro nosi się go na palcu, gdzie raczej przeszkadza w codziennych czynnościach (o wiele wygodniej byłoby zawiesić coś na szyi), musiał pełnić naprawdę istotną rolę. Jednym z nielicznych praktycznych zastosowań pierścienia był tzw. zekier — pomagał on naciągać cięciwę łuku, a jego pochodzenie, jak łatwo się domyślić, sięga Wschodu. Dziś najważniejszą funkcją pierścienia pozostaje ta związana z zaręczynami. Dawniej sama ceremonia zaręczyn była zresztą zbędna — małżeństwa osób stać na złote pierścionki zwykle planowano i uzgadniano bez udziału samych zainteresowanych, a jeśli już dochodziło do wymiany pierścieni, działo się to podczas samego ślubu. Współczesny pierścionek zaręczynowy, jak choćby te dostępne w ofercie firmy Lisiewski, w Europie zyskał popularność stosunkowo niedawno, choć samo przypisanie mu symboliki miłości i wierności sięga kręgów rycerskich schyłku średniowiecza — to wtedy damy wręczały swoim rycerzom pierścienie i inne klejnoty, traktowane przez tych ostatnich jako znak miłości, wierności, ale i zwykłej służby.
Zekier, pierścień łuczniczy noszony na kciuku, Indie, XIX wiek
Skąd wzięła się dzisiejsza tradycja wręczania pierścionka
Zwyczaj zaręczyn w formie zbliżonej do dzisiejszej ukształtował się dopiero po upadku Rewolucji Francuskiej, w epoce romantyzmu. To właśnie wtedy narodził się obyczaj wymiany pierścionków między narzeczonymi, co z kolei wymuszało wcześniejsze ustalenie momentu samej ceremonii — nie mogła być ona już spontaniczna. Co ciekawe, zwyczaj noszenia pierścionka zaręczynowego przez mężczyzn utrzymywał się jeszcze w międzywojennej Polsce. Pierścionki zaręczynowe wykonywano najczęściej ze złota lub srebra, podobnie jak obrączki, a ich formy — podobnie jak cała biżuteria — zawsze podążały za duchem czasu i sztuki danej epoki.
Współczesny pierścionek z rubinem i diamentami
Więcej o dawnej biżuterii
Na naszym blogu jubilerskim opublikowaliśmy już sporo materiałów o prastarych, historycznych formach biżuterii oraz wzorach istotnych z perspektywy dzisiejszej sztuki, kultury i tradycji złotniczej. Jeśli interesuje Cię historia biżuterii, koniecznie zajrzyj do kilku poniższych artykułów:
- Pierścionek zaręczynowy portretowy – co to takiego?
- Drogocenny akrostych – pierścionek regard
- Skarb z Eginy
- Koraliki i paciorki z Neolitu
- Amulety św. Eligiusza
- Naszyjnik królowej Pu-Abi
- Choker królowej Pu-Abi
- Bursztynowy niedźwiedź – amulet z epoki brązu
- Złoty pierścionek alegoryczny
- Najstarsza biżuteria świata