Jakie są rodzaje złota? Złoto w czystej postaci to metal szlachetny o głębokiej, żółtej barwie i połyskliwej powierzchni — ale to bynajmniej nie jedyna jego forma. Z punktu widzenia inwestora to właśnie ta czysta postać jest najbardziej wartościowa, dlatego monety bulionowe i sztabki mają czystość ponad 99% i intensywnie żółty kolor. Złoto występuje jednak w wielu innych rodzajach i kolorach.
Poza wartością inwestycyjną złoto ma też walor estetyczny, wykorzystywany głównie w jubilerstwie do produkcji biżuterii i ozdób — tam trafia w różnych odcieniach: białym, różowym, czarnym czy czerwonym.
Skąd biorą się różne kolory złota
Patrząc na historię złota, widać wyraźnie, że przez wieki obrabiano je w czystej postaci, dbając o możliwie najwyższą próbę — dlatego większość dawnej biżuterii ma tradycyjną, żółtą barwę, naturalną dla tego surowca. Dopiero mniej więcej w połowie XIX wieku zaczęto przetapiać złoto z innymi metalami, w ten sposób tworząc jego pozostałe kolory.
Do najpopularniejszych odmian należą dziś:
Białe złoto
Białe złoto to popularny stop o jasnym, srebrzystym wyglądzie, powstający z połączenia złota z innymi metalami — najczęściej palladem, srebrem lub niklem, nadającymi mu biały odcień. Stosuje się je w biżuterii jako alternatywę dla tradycyjnego, żółtego złota.
Proces jego powstawania obejmuje: dodanie innych metali (złoto miesza się z palladem, srebrem lub niklem — pallad wybierany jest często, bo nadaje wyjątkowo jasny kolor), równomierne rozprowadzenie tych metali w stopie, co daje charakterystyczny biały odcień, oraz dobór odpowiednich proporcji między złotem a domieszkami, kluczowy dla uzyskania pożądanego efektu.
Białe złoto to atrakcyjny wybór dla osób ceniących subtelny, nowoczesny wygląd — szczególnie popularne w obrączkach ślubnych i pierścionkach zaręczynowych. Bywa dodatkowo pokrywane warstwą rodu lub rutenu, by uzyskać jeszcze bardziej lśniący i trwały efekt.
Różowe złoto
Różowe złoto to stop z domieszką miedzi lub srebra, dający charakterystyczny różowy lub czerwonawy odcień — powstaje przez zmieszanie złota w różnych proporcjach z odpowiednią ilością innego metalu.
Metody jego uzyskania obejmują: zmieszanie stopu złota z miedzią (nadającą odcień czerwono-różowy), połączenie złota ze srebrem (dające bardziej delikatny róż), dodanie innych metali, jak pallad, dla uzyskania konkretnego koloru i właściwości fizycznych, oraz technikę warstwowania różowej powłoki na powierzchni tradycyjnego złota.
Różowe złoto zyskuje na popularności dzięki swojej unikalności i subtelnemu urokowi — to dobry wybór dla osób szukających czegoś innego niż tradycyjne żółte czy białe złoto. Sprawdź naszą biżuterię z różowego złota.
Czarne złoto
Czarne złoto opisaliśmy szczegółowo w osobnym artykule: Kompendium wiedzy o czarnym złocie. Choć termin ten kojarzy się też z ropą naftową lub węglem, w kontekście biżuterii nie jest to oficjalny, techniczny stop złota — odnosi się do specjalnie przetworzonego złota o czarnym lub bardzo ciemnym wyglądzie.
W jubilerstwie stosuje się tu kilka technik: powłokę (złoto pokrywa się specjalną warstwą nadającą czarny kolor, często dla kontrastu z jasnym złotem), oksydację (kontrolowane utlenianie powierzchni złota lub srebra, zmieniające kolor na czarny), oraz kombinacje różnych metali, które razem dają czarny efekt.
Warto wiedzieć, że biżuteria z "czarnego złota" bywa bardziej podatna na ścieranie i utratę koloru niż inne rodzaje złota, dlatego liczy się wybór rzetelnego producenta i świadome jej użytkowanie.
Czerwone złoto
Czerwone złoto to kolejny stop o charakterystycznym, czerwonym odcieniu, powstający, podobnie jak różowe złoto, przez połączenie złota z miedzią, która nadaje mu czerwoną tonację.
Proces jest zbliżony do wytwarzania złota różowego: miesza się stop złota z odpowiednią ilością miedzi (proporcje wpływają na ostateczny odcień), przy czym miedzi dodaje się więcej niż przy złocie różowym, co daje bardziej intensywny czerwony kolor — dlatego jubilerzy muszą bardzo precyzyjnie przeliczać proporcje obu metali.
Czerwone złoto to atrakcyjny wybór dla osób szukających nietypowego wykończenia biżuterii — jego odcień, w zależności od proporcji metali, bywa zarówno subtelny, jak i intensywny.
Niebieskie złoto
W czystej postaci niebieskie złoto w ogóle nie istnieje w przyrodzie — złoto jako pierwiastek nie ma naturalnej zdolności do przybierania koloru niebieskiego. W biżuterii o kolorze złota decydują głównie dodatki innych metali, jak miedź czy srebro, dające żółty, różowy, czerwony lub biały odcień.
Niebieskie złoto, które opisywaliśmy już wcześniej, to stop zawierający żelazo i nikiel — unikalna kompozycja stworzona i opatentowana w latach 80. XX wieku przez genewskiego jubilera Ludwika Mullera. W jubilerstwie ceni się je za wyjątkowy, niebieski kolor, co czyni je jednym z najrzadszych stopów złota. Skład obejmuje 74,5-94,5% złota, 5-25% żelaza oraz zaledwie 0,5-0,6% niklu. Niebieski kolor, w różnych odcieniach, uzyskuje się przez utlenianie stopu podczas podgrzewania w temperaturze 450-600°C przez ok. 10-12 minut — podobny efekt zmiany koloru na niebieski można zaobserwować, podgrzewając zwykłe stalowe przedmioty, np. śruby (choć tam zjawisko jest zwykle chwilowe). Najczęściej stosuje się niebieskie złoto próby 21 karatów, by uzyskać pożądany odcień.
Różne rodzaje i kolory złota powstają więc dzięki stopowi tego kruszcu z dodatkiem innych metali, szlachetnych i nieszlachetnych — kolor zależy od konkretnej domieszki srebra, palladu, platyny, niklu czy miedzi.
Kolor a właściwości złota
Wszystkie metale mają ograniczoną paletę naturalnych kolorów — w czystej postaci są zawsze szare lub białe, z wyjątkiem żółtego złota i czerwonej miedzi. To właśnie dodatek miedzi pozwala uzyskać odcienie czerwone lub różowe.
Intensywność konkretnej barwy zależy od ilości miedzi w całym stopie. Dowolne mieszanie proporcji nie jest jednak możliwe — prawo probiercze precyzyjnie określa, ile złota można łączyć z miedzią i innymi metalami. Złoto z domieszką miedzi daje skalę barw od ciemniejszego żółtego aż po bardzo intensywny czerwony.
Białe złoto: cenne i popularne
By uzyskać białe złoto, tworzy się stop z dowolnym metalem poza miedzią — najpopularniejsze dodatki to platyna, srebro i pallad. W kolorze białego złota można znaleźć m.in. pierścionki, obrączki ślubne, pierścionki zaręczynowe czy dewocjonalia (krzyżyki, medaliki).
Warto pamiętać, że domieszka innych metali zmienia nie tylko kolor złota, ale i jego właściwości fizyczne. Czyste, niezmieszane złoto jest miękkie i mało praktyczne — łatwo je uszkodzić. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest domieszka twardszych metali, dzięki której biżuteria zyskuje odporność na czynniki mechaniczne i chemiczne.
Rodzaje złota a ich wartość
Decydując się na biżuterię o niskiej próbie złota, z domieszką tanich i miękkich metali, trzeba liczyć się z tym, że nie będzie ona najlepszą formą inwestycji — pod tym względem najlepiej sprawdza się wyłącznie czyste złoto w postaci monet bulionowych lub sztabek.
Mimo to warto rozważyć zakup biżuterii z białego złota — prezentuje się elegancko i wymaga wysokiego kunsztu wykonania. Kupując złoto w dowolnej postaci, warto sprawdzić, czy dany wyrób posiada odpowiednie certyfikaty jakości, potwierdzające właściwą próbę i niewielką domieszkę dodatkowych metali.
Sklep jubilerski Lisiewski gwarantuje najwyższą jakość swoich wyrobów, dołączając odpowiedni certyfikat do każdego pierścionka, obrączki, kolczyków czy wisiorka.