Wreszcie nadszedł ten wyczekiwany dzień — miłość Twojego życia zapytała: "czy wyjdziesz za mnie?". Oświadczyny to dzień, który zapada w pamięć na całe życie, ale czy każdy wie, na którym palcu nosi się pierścionek zaręczynowy? Okazuje się, że to wcale nie takie oczywiste — a już na pewno niewiele osób wie, że przed i po ślubie nosi się go na innej dłoni.
Na którym palcu i której ręce nosi się pierścionek przed ślubem
Dziś trudno wyobrazić sobie zaręczyny bez pierścionka. Historia pierścionków zaręczynowych jest bogata, a statystyki sprzedaży ostatnich dekad pokazują, że panowie najczęściej wybierają pierścionek zaręczynowy z brylantem — diamenty wciąż pozostają najbardziej pożądaną biżuterią kobiet. Sporym zainteresowaniem cieszą się jednak też pierścionki z innymi kamieniami szlachetnymi, takimi jak rubin, szmaragd czy szafir. Kolor złota i kształt kamienia zależą już wyłącznie od gustu kupującego — dzisiejsi jubilerzy potrafią spełnić oczekiwania nawet najbardziej wymagających klientów szukających symbolu wiecznej miłości.
Warto jednak wiedzieć, że pierścionek z brylantem nie zawsze był tym symbolem. Pierwsza wzmianka o zaręczynach pojawia się już w Starym Testamencie, a formalne reguły dotyczące narzeczeństwa — w tym umowę przedślubną — wprowadziło prawo rzymskie. W XVI wieku zaczęto wyraźnie odróżniać zaręczyny od zaślubin, a w XIX stworzono akty prawne szczegółowo regulujące zasady narzeczeństwa — porzucona przed ślubem kobieta mogła nawet pozwać narzeczonego za niedopełnienie umowy. Taka forma zrękowin, jak dawniej je nazywano, zaczęła zanikać na początku XX wieku, gdy funkcję gwarancji przejął właśnie pierścionek z diamentem. Od tamtej pory to on stał się podstawą zaręczyn i romantyczną formą obietnicy — ofiarowanie pierścionka trafiło nawet do katolickiej liturgii obrzędu zaślubin, obok m.in. błogosławieństwa.
Wybór palca a religia i tradycja
Złoty pierścionek zaręczynowy jako forma "gwarancji narzeczeńskiej" wydaje się najprzyjemniejszą i najbardziej romantyczną opcją spośród tych, jakie znała historia zaślubin. Znając już tę historię, trudno uniknąć pytania: na którym palcu właściwie nosi się pierścionek zaręczynowy?
Staropolska tradycja mówi, że zaręczynowy pierścionek powinien mieć biały kamień — najczęściej brylant, ewentualnie perłę — symbolizujący szczęście i nierozerwalność przyszłego małżeństwa. Dziś odchodzi się od tej konwencji, a biały kamień coraz częściej zastępują szafiry, rubiny, szmaragdy czy topazy. Popularną ozdobą pierścionków stał się też grawer — inicjały czy imiona narzeczonych, data zaręczyn, motto lub inna symboliczna treść (sprawdź nasze pomysły i sentencje na grawer).
Która ręka?
Na które pytanie młodzi narzeczeni szukają odpowiedzi równie często? Na to, na której ręce nosić pierścionek. Odpowiedź brzmi: co kraj, to obyczaj — generalnie złote pierścionki symbolizujące uczucia nosi się na lewej ręce, a te oznaczające pełnioną funkcję — na prawej. W Polsce panuje przekonanie, że pierścionek zaręczynowy powinien trafić na prawą rękę przed ślubem, a na lewą — dopiero po nim. W Wielkiej Brytanii jest odwrotnie: przed ślubem na lewej, po ślubie na prawej, a w tradycji skandynawskiej pierścionek od zaręczyn nosi się cały czas na lewej dłoni, do której w dniu ślubu pan młody dokłada identyczną obrączkę.
To, na którym palcu i którą dłonią narzeczona finalnie będzie nosić pierścionek, zależy przede wszystkim od niej i wygody noszenia — ale zaręczyny i ślub to jedne z najważniejszych dni w życiu kobiety, więc warto, by także mężczyzna, wręczając dowód swojej miłości, wiedział, na którą rękę go założyć.
Skąd wzięła się polska tradycja prawej ręki
Pierścionek zaręczynowy w pewnym sensie "rezerwuje" miejsce dla przyszłej obrączki, dlatego na świecie zwykle nosi się go na lewej ręce — w Polsce jednak przyjęło się inaczej, a ta rozbieżność ma swoje korzenie w XIX wieku. Przed powstaniem styczniowym polskie kobiety nosiły obrączki na lewej dłoni tak jak większość świata, a prawą rękę rezerwowały dla wdów. Po klęsce powstania mężatki, na znak żałoby po poległych mężach, przełożyły obrączki na prawą dłoń — i od tamtej pory tak już zostało, a wraz z obrączką swoje miejsce zmienił też rezerwujący je pierścionek zaręczynowy. Do dziś w Polsce nosi się go więc na prawej ręce aż do ślubu, a w dniu zaślubin przekłada na lewą (lub zostawia razem z obrączką na prawej).
Który palec — niezależnie od kraju
Zdecydowana większość kobiet na świecie nosi pierścionek na lewej dłoni. Anglosasi do ślubu noszą go na lewej, a po ślubie przekładają na prawą; Skandynawowie od zaręczyn aż do końca trzymają go na lewej dłoni, dokładając w dniu ślubu identyczną obrączkę. Na Węgrzech pierścionek zaręczynowy w ogóle nie jest powszechnym zwyczajem — zamiast niego wręcza się obrączkę, przekładaną w dniu ślubu z lewej na prawą rękę. Na lewej dłoni pierścionek noszą też Włosi, Hiszpanie, Francuzi i Egipcjanie, a na prawej — poza Polakami — również Niemcy, Japończycy, Rosjanie, Austriacy i społeczność żydowska.
Bez względu jednak na kraj, jeden element pozostaje niezmienny: pierścionek zaręczynowy zakłada się na palec serdeczny — zgodnie z antyczną wiarą to właśnie on znajduje się najbliżej serca.
Jak nosić pierścionek po ślubie
Po ślubie pierścionek zmienia dłoń, ustępując miejsca obrączce, ale palec pozostaje ten sam — serdeczny. W Polsce oznacza to, że pierścionek noszony wcześniej na prawej ręce po ślubie wraz z obrączką trafia na lewą dłoń (jak pokazuje poniższa grafika), choć część kobiet decyduje się zostawić oba symbole razem, na tym samym palcu prawej ręki.
Podsumowanie
Odpowiedź na pytanie, gdzie nosić pierścionek zaręczynowy, tradycyjnie nie jest prosta — brzmi po prostu: to zależy.
Która dłoń:
- Zdecydowana większość kobiet na świecie nosi pierścionek na lewej dłoni.
- W Polsce i kilku innych krajach zwyczajowo zakłada się go na prawą rękę, a po ślubie przekłada na lewą.
Który palec:
- Niezależnie od regionu świata i etapu (przed czy po ślubie) — palec serdeczny, lub po prostu ten, na którym najwygodniej.
Interesują Cię inne ciekawostki o tradycjach związanych z biżuterią? Sprawdź także: