Imitację diamentu można stworzyć z różnych materiałów poddanych odpowiedniej obróbce. Pierwszy taki substytut powstał już w XVIII wieku za sprawą Josepha Strassera, austriackiego złotnika, który wykorzystał do tego celu łatwo poddającą się szlifowaniu odmianę szkła. Odpowiednio oszlifowane, tak by uzyskać właściwy współczynnik załamania światła, dobrze naśladowało prawdziwy kamień — stąd nazwa "stras", pochodząca od nazwiska wynalazcy. Mimo zakazów cesarzowej Marii Teresy stras szybko podbił Europę i resztę świata. Dziś do wyrobu imitacji diamentu wykorzystuje się też biały szafir, biały topaz i moissanit, a z powodzeniem tworzy się również diamenty syntetyczne oraz cyrkonie.
Jak powstają imitacje diamentów
Biały szafir poddaje się działaniu wysokich temperatur, by uzyskać wysoki poziom przejrzystości — po takiej obróbce różnice między nim a diamentem stają się niezauważalne dla laika. Biały topaz z kolei ma naturalnie lekko brązowawy odcień, więc również wymaga obróbki termicznej, by dorównać przejrzystością diamentowi — jest to jednak niedrogi kamień półszlachetny, dzięki czemu biżuteria z topazem jest łatwo dostępna. Moissanit to z kolei rzadki i dość kosztowny minerał, którego struktura wyjątkowo dobrze odbija światło, dając efekt zbliżony do brylancji. Za najlepszy substytut diamentu uznaje się jednak syntetyczną cyrkonię.
Cyrkonia — syntetyczny diament
Cyrkonia to sztuczny diament produkowany od podstaw w laboratorium. Dlaczego uchodzi za najlepszą znaną imitację? Bo zgadzają się nie tylko walory estetyczne, ale i parametry techniczne — podobna twardość, współczynnik odbicia światła oraz połysk, przy jednocześnie relatywnie niskiej cenie. Dzięki dodatkom takim jak nikiel, chrom czy kobalt, wykorzystywanym w procesie produkcji, cyrkonię można też uzyskać w wariantach kolorowych.
Ze względu na mnogość dostępnych dziś imitacji, przy wyborze biżuterii warto zawsze sprawdzać opisy i certyfikaty — nawet dokładne oględziny mogą nie wystarczyć, by odróżnić prawdziwy kamień od substytutu, dlatego jedynym pewnym potwierdzeniem pozostaje certyfikat autentyczności diamentu.