To brytyjski archeolog Charles Leonard Woolley natrafił w latach dwudziestych ubiegłego wieku, na terenie dawnego sumeryjskiego Ur, na grobowiec kryjący między innymi naszyjniki królowej Pu-Abi. Wyjątkową wartość znalezisku nadawał fakt, że komora grobowa pozostała nienaruszona — oprócz szczątków wysoko urodzonej kobiety archeolodzy odkryli w niej także jej dworki, żołnierzy oraz harfistę wraz z instrumentem. Wiek znaleziska ustalono na okres wczesnodynastyczny, około 2600 lat p.n.e., a wśród przedmiotów towarzyszących pochówkowi znalazły się cylindryczne pieczęcie, dzięki którym udało się w ogóle odczytać imię władczyni.
Naszyjniki Królowej Pu-Abi w, Pennsylvania Museum
Ciężar władzy
Imponuje przede wszystkim skala — liczba kamiennych koralików użytych w tej biżuterii jest ogromna, a przecież nawet miękkie kamienie wcale nie są łatwe w obróbce. Sztukę toczenia takich paciorków ludzkość opanowała na długo przed czasami Pu-Abi, a już pojedynczy sznur takich koralików stanowił w tamtej epoce cenną, pożądaną ozdobę. Skala i bogactwo biżuterii królowej najlepiej pokazują, jak istotną postacią musiała być za życia — cały komplet waży łącznie sześć i pół kilograma, co dosłownie można nazwać "ciężarem" sprawowanej władzy.
Biżuteria Królowej Pu-Abi, złoto, lapis lazuli, karneol
Kiedy błękit spotyka złoto
Znaczną część naszyjników Pu-Abi zajmują koraliki z lapis lazuli — kamienia sprowadzanego z Afganistanu, cenionego już w tamtych czasach tym bardziej, im intensywniejszy miał kolor i im mniej widocznych było w nim białych wtrąceń kalcytu. W jej biżuterii koraliki lapis lazuli oddzielają drobne elementy ze złota, co pozwala postawić ciekawą hipotezę: może kamień ten ceniono niegdyś na równi ze złotem? Za takim wnioskiem przemawia fakt, że naszyjniki z karneolu w tym samym zestawie takich złotych dodatków już nie mają — podobnie jak dziś tańszych kamieni ozdobnych zwykle nie oprawia się w złoto. Równie prawdopodobne jest jednak, że o połączeniu tych dwóch materiałów zdecydowała czysta estetyka: niebieski lapis lazuli (z którego notabene otrzymuje się też barwnik zwany ultramaryną) po prostu pięknie zestawia się z żółtym blaskiem złota.
Naszyjniki Królowej Pu-Abi, złoto, lapis lazuli, karneol