Nazwy kolejnych rocznic ślubu, czyli tzw. gody, to fascynujący element naszej kultury o bardzo starych korzeniach. Te symboliczne określenia towarzyszą małżeństwom przez dekady wspólnego życia, oddając trwałość uczucia w języku konkretnych materiałów. Warto przyjrzeć się, skąd wzięły się te nazwy i dlaczego jedna rocznica jest "srebrna", a inna dopiero "złota".
Zwyczaj świętowania rocznicy małżeństwa sięga starożytnego Rzymu i Grecji, choć nazewnictwo, jakie znamy dzisiaj, ukształtowało się znacznie później i różniło się w zależności od kultury. Dopiero w XIX wieku, głównie w krajach anglosaskich, terminologia ta zaczęła się standaryzować. Logika stojąca za doborem materiałów jest prosta — im dłuższy staż małżeński, tym trwalszy i cenniejszy surowiec przypisuje się danej rocznicy. Srebro, metalicznie białe i symbolizujące czystość, tradycyjnie przypada na 25 lat małżeństwa, a złoto — jeszcze cenniejsze — rezerwuje się zwykle dla 50-lecia, co podkreśla wyjątkową trwałość takiego związku.
Nazwy poszczególnych rocznic ślubu (tzw. godów) towarzyszą nam od zawsze - poznaj je wszystkie!
Droga dwojga ludzi do wspólnego życia zwykle prowadzi przez zaręczyny i narzeczeństwo, by zakończyć się sakramentalnym "tak" i wymianą obrączek ślubnych. To decyzja podejmowana na całe życie — i choć nie każdemu małżeństwu udaje się przetrwać próbę czasu, wciąż nierzadko słyszy się o parach ze stażem 20, 30, a nawet 50 lat. Każdej rocznicy przypisano w naszej kulturze nazwę odpowiadającą trwałości konkretnego materiału. Oto pełna lista, rok po roku.
Pierwsze pięć lat małżeństwa
Początek wspólnego życia bywa wymagający — małżonkowie dopiero się poznają i uczą wzajemnego dostosowania, a na wypracowanie zgranego rytmu potrzeba czasu i cierpliwości. Ze względu na tę delikatną fazę związku, każdy z pierwszych pięciu lat doczekał się własnej, symbolicznej nazwy: rok pierwszy to gody papierowe, nawiązujące do delikatności dopiero rozpoczynanej wspólnej historii; rok drugi to gody bawełniane, symbolizujące rosnący komfort i wygodę w związku; rok trzeci to gody skórzane, bo skóra jest trwała, lecz wymaga pielęgnacji, podobnie jak młode małżeństwo; rok czwarty to gody kwiatowe lub owocowe, nawiązujące do dojrzewania uczucia; a rok piąty to gody drewniane, symbolizujące rosnącą solidność związku.
Lata od szóstego do dziesiątego
Po pierwszym pięcioleciu para dysponuje zwykle solidnymi fundamentami na przyszłość, choć kolejne lata przynoszą własne wyzwania i radości. Szósta rocznica to gody cukrowe, nawiązujące do słodyczy i subtelności uczucia. Siódma nosi nazwę godów wełnianych lub miedzianych — połączenie ciepła wełny z trwałością miedzi. Ósma to gody spiżowe lub brązowe, odwołujące się do złożoności i wytrwałości związku. Dziewiąta to gody blaszane lub generalskie, symbolizujące trwałość i umiejętność wspólnego "zarządzania" życiem. Dziesiąta wreszcie to gody cynkowe lub aluminiowe — metaforę wyważonego związku i zdolności do adaptacji.
Od jedenastego do piętnastego roku
Nazwy rocznic przypadających po pierwszej dekadzie małżeństwa ustalili w 1922 roku Emily Post wraz ze Związkiem Jubilerów Amerykańskich — miały ułatwiać wybór odpowiednich prezentów i podkreślać wagę każdego kolejnego roku. Jedenasta rocznica to gody stalowe, symbol wytrzymałości. Dwunasta — płócienne lub jedwabne, nawiązujące do delikatności związku. Trzynasta to gody koronkowe, odzwierciedlające elegancję i wdzięk. Czternasta nosi nazwę godów z kości słoniowej, podkreślając rzadkość i wartość tak długiego stażu. Piętnasta wreszcie to gody kryształowe lub szklane — kruche, ale niezwykle piękne, podobnie jak dojrzała już miłość małżeńska.
Lata bez własnej nazwy
Co ciekawe, szesnasta, siedemnasta, osiemnasta i dziewiętnasta rocznica ślubu nie doczekały się własnych, ustalonych nazw — nikt nie potrafi jednoznacznie wyjaśnić dlaczego, choć z pewnością nie oznacza to, że te lata są mniej ważne niż okrągłe jubileusze. To dobra okazja, by małżonkowie sami wymyślili nazwę dla swojego wyjątkowego etapu i po prostu spędzili razem trochę czasu, dbając o swój związek.
Od dwudziestego roku w górę
Im dłuższy staż małżeński, tym trwalszy materiał kryje się w nazwie rocznicy — podobnie jak samo małżeństwo, które z czasem staje się solidniejsze i trudniejsze do zachwiania. Właśnie dlatego warto pamiętać o uczczeniu każdej takiej okazji, choćby drobnym prezentem w postaci biżuterii — to miła odmiana od codziennej rutyny. Po dwudziestce nazwy pojawiają się już tylko co pięć lat, więc jeśli ktoś szuka określenia na 21, 22, 23 czy 24 rocznicę — może się nie trudzić, bo aż do kolejnej "piątki" obowiązuje wciąż nazwa poprzedniego jubileuszu.
Dwudziesta rocznica to gody porcelanowe — delikatność i elegancja dwóch dekad wspólnego życia. Dwudziesta piąta to najbardziej rozpoznawalne gody srebrne, symbol trwałości i blasku długiego związku. Trzydziesta to gody perłowe, nawiązujące do rzadkości i piękna. Trzydziesta piąta — gody koralowe, odzwierciedlające różnorodność wspólnie przeżytych doświadczeń. Czterdziesta to gody rubinowe, gdzie cenny kamień symbolizuje wciąż żywą miłość i namiętność. Czterdziesta piąta to gody szafirowe, podkreślające trwałość i głębię uczucia. Pięćdziesiąta wreszcie to najsłynniejsze ze wszystkich gody złote — symbol niezwykłej trwałości pół wieku wspólnego życia.
Powyżej 55 lat wspólnego życia
Zgodnie z polskim prawem, pary obchodzące 50-lecie małżeństwa otrzymują specjalne, honorowe wyróżnienia. Kolejne rocznice również doczekały się własnych nazw: pięćdziesiąta piąta to gody szmaragdowe lub platynowe, łączące piękno szmaragdu z wyjątkową wartością platyny. Sześćdziesiąta to gody diamentowe — rzadkość i trwałość diamentu jako metafora tak długiego związku. Sześćdziesiąta piąta to gody żelazne, symbol wytrzymałości. Siedemdziesiąta to gody kamienne, odnoszące się do niezachwianej trwałości. Siedemdziesiąta piąta, niezwykle rzadka, to gody brylantowe. Osiemdziesiąta wreszcie to gody dębowe — dąb jako symbol mądrości i trwałości najlepiej oddaje tak długą wspólną historię.
W Polsce z okazji 50. rocznicy ślubu małżonkowie otrzymują dyplom podpisany przez Prezydenta Rzeczypospolitej oraz pamiątkowy medal — honorowe uznanie ich wieloletniego związku, warte celebrowania w gronie najbliższych.
Nie istnieje uniwersalna recepta na zgodne, szczęśliwe i trwałe małżeństwo — związki wymagają stałej pracy i wzajemnego zrozumienia. Warto jednak pamiętać o każdej rocznicy i obchodzić ją tak, by nie była tylko kolejnym zwykłym dniem — prezent na rocznicę ślubu, na przykład w formie biżuterii, będzie tego dobrym dowodem.
Podsumowanie
Nazwy poszczególnych godów w przybliżeniu odzwierciedlają trwałość materiału użytego w danej nazwie — to oczywiście konwencja, ale piękna i warta znajomości. Pozostaje życzyć każdej parze, by dotrwała choćby do dębowych godów.