Rok 1892 przynosi londyńskiej kolekcji niezwykły nabytek znany dziś jako Skarb z Eginy — choć na jego prawidłowe rozpoznanie trzeba było poczekać jeszcze kilkanaście lat. Na przełomie wieków w ogóle nie istniało pojęcie kultury minojskiej, a kreteńskie ruiny wciąż spoczywały nieodkryte pod ziemią, więc nowy nabytek automatycznie zaklasyfikowano jako wytwór klasycznej Grecji. Sytuacja odwróciła się dopiero, gdy archeologia zaczęła odsłaniać ślady cywilizacji minojskiej w pierwszych latach nowego stulecia — wtedy właśnie ustalono właściwe pochodzenie zbioru: pierwszy okres pałacowy tej kultury, a mówiąc szerzej — epoka brązu.
Kolczyk, jeden z spośród wielu przedmiotów Skarbu z Eginy, 1850-1550 p.n.e. Muzeum Brytyjskie
Kolekcja obejmuje szereg złotych wyrobów, których poziom wykonania zaskakuje jak na tak odległą epokę — zwłaszcza pierścionki, w których złoto połączono z lapis lazuli metodą inkrustacji. To technika trudna nawet dziś, a co dopiero przy tak twardym materiale jak kamień — patrząc na komórki wypełnione niebieskim kruszcem, można by sądzić, że użyto jakiejś twardniejącej masy, choć eksperci Muzeum Brytyjskiego twierdzą inaczej, a spierać się z nimi nie wypada.
Pierścionek, Skarb z Eginy, 1850-1550 p.n.e. Muzeum Brytyjskie
Unikatowa biżuteria z Egiptu
Sam efekt wizualny — błękit lapis lazuli na tle intensywnie żółtego złota wysokiej próby — nie zestarzał się ani trochę. Prosta, wolna od zbędnych ozdobników forma tych pierścionków sprawia, że równie dobrze mogłyby zachwycać kogoś, kto ogląda je po raz pierwszy dzisiaj.
Wśród motywów zdobiących biżuterię ze skarbu wyróżnia się tzw. węzeł Heraklesa — wzór popularny do dziś, zwłaszcza w pierścionkach i bransoletkach. W starożytnej Grecji przypisywano mu magiczną, uzdrawiającą moc. Nazwa nawiązuje do mitu, w którym ten sam splot miał zdobić pas należący do Hipolity, królowej Amazonek — jego zdobycie było jedną z ostatnich (albo wręcz ostatnią) z dwunastu prac Herkulesa, przypłaconą życiem samej królowej. To właśnie od tego wydarzenia wzór przeplotu na trwałe skojarzono z największym herosem antyku — choć, co ciekawe, sam pierścionek z tym motywem może być nawet o tysiąc lat starszy od mitu, któremu zawdzięcza swoją nazwę.
Złoty pierścionek z motywem węzła Heraklesa, Egina, 1850-1550 p.n.e. Muzeum Brytyjskie