Wśród kruszców jubilerskich pallad wciąż pozostaje w cieniu bardziej znanych metali. Odkryto go stosunkowo niedawno, bo dopiero w 1903 roku, a skromne zasoby na świecie sprawiły, że jego cena poszybowała w górę. W biżuterii spotyka się go głównie jako dodatek uszlachetniający złoto, choć coraz częściej trafia też do stopów srebra. Na czym dokładnie polega różnica między czystym paladem a tzw. srebrem palladowym i jak powstaje ten drugi materiał?
Rzadki metal w roli domieszki
Spośród wszystkich metali szlachetnych pallad należy do najtrudniej dostępnych — jego złoża występują tylko w kilku regionach świata, a samo wydobycie jest procesem żmudnym i mało wydajnym. Aż 44% globalnych zasobów pochodzi z północno-zachodniej Rosji, resztę pozyskuje się głównie w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Poza jubilerstwem pierwiastek ten znajduje szerokie zastosowanie w elektronice, stomatologii, motoryzacji czy chirurgii, ale w tym miejscu interesuje nas przede wszystkim jego rola przy tworzeniu ozdób.
Srebro palladowe do przetopu
Ponieważ sam pallad jest kosztowny, jubilerzy od dawna wykorzystują go jako domieszkę do srebra zamiast samodzielnego surowca. Powstały w ten sposób, wspólnie przetopiony stop nosi nazwę srebra palladowego. Proporcje są tu wyraźnie przechylone na korzyść srebra — dodatek palladu stanowi jedynie 5-15% całości, a resztę, czyli 75-85%, wypełnia klasyczne srebro.
Na czym polega wyjątkowość tego stopu
Największą zaletą takiego połączenia jest podniesiona wartość materiału — zwykłe srebro ustępuje mu pod tym względem wyraźnie. Z drugiej strony wyroby ze srebra palladowego wciąż są trudniej dostępne niż standardowa biżuteria srebrna czy złota, a ich zakup wiąże się z wyższym wydatkiem niż w przypadku typowych srebrnych ozdób.
Srebro Palladowe – mieszanka palladu i srebra
Wizualnie stop ten prezentuje delikatny, białawy odcień zbliżony do platyny, a gotowe wyroby cechują się głębokim, trudnym do przeoczenia blaskiem. Czysty pallad bywa kapryśny w obróbce ze względu na niską ciągliwość, jednak w towarzystwie srebra staje się łatwiejszy do formowania i lepiej nadaje się do odlewania. Praktyczną zaletą takiej biżuterii jest jej odporność na działanie warunków atmosferycznych — nie ciemnieje, nie rdzewieje i nie boi się kontaktu z wodą ani powietrzem, dzięki czemu potrafi zachować dobry wygląd nawet po kilkudziesięciu latach użytkowania. Choć sam pallad rzadko wywołuje alergie, jego połączenie ze srebrem czasem jednak może uczulać, dlatego osoby wrażliwe na inne metale — na przykład nikiel czy złoto — powinny wcześniej sprawdzić swoją reakcję na ten konkretny stop.
Zainteresowanie srebrem palladowym w polskim jubilerstwie rośnie, choć w umiarkowanym tempie. Jeśli cena palladu na rynku światowym będzie nadal piąć się w górę, wyroby z tego stopu mogą z czasem stać się prawdziwą rzadkością w segmencie premium — a ich charakterystyczny blask i trwałość z pewnością uzasadnią cenę wyższą niż w przypadku standardowego srebra.