Rodowanie biżuterii: po co je robić i jak dbać o powłokę

Czym jest rodowanie i po co się je wykonuje?

Rod to metal szlachetny z grupy platynowców: twardy, srebrzystobiały i bardzo odbijający światło. Nie wytwarza się z niego biżuterii w całości, bo jest trudny w obróbce i bardzo rzadki. Używa się go więc jako cienkiej powłoki na innym metalu.

Pokrywa się nim przede wszystkim białe złoto i srebro. Białe złoto ma z natury lekko szarawy lub kremowy odcień. Rod daje chłodną, jasną biel, którą znasz z wielu wyrobów z oczkami lub brylantami. Na srebrze pełni inną rolę: rod praktycznie nie matowieje w kontakcie z powietrzem, więc powłoka opóźnia ciemnienie srebra.

Rodowanie jest też zabiegiem dekoracyjnym. Wyrób dostaje jednolity kolor i mocny połysk, a to dobrze wygląda zwłaszcza przy bezbarwnych kamieniach, na przykład brylantach i cyrkoniach.

Jak wykonuje się rodowanie?

Rodowanie jest zabiegiem galwanicznym. Wyrób zanurza się w specjalnym roztworze z solami rodu i podłącza do prądu stałego. Jony rodu osadzają się wtedy na powierzchni wyrobu równą, cienką warstwą.

Przed kąpielą wyrób musi być doskonale czysty. Jubiler odtłuszcza go i poleruje, bo powłoka nie zakryje rys ani zmatowień. Ona je odda wiernie. Dlatego rodowanie wykonuje się na wyrobie już gotowym, wypolerowanym i sprawdzonym pod lupą.

Grubość warstwy to zwykle ułamki mikrometra, czyli znacznie mniej niż grubość włosa. Taka cienkość nie jest wadą wykonania. Rod jest bardzo rzadki, więc nakłada się go cienko.

Z warsztatu: najczęściej widzę rodowanie wytarte w trzech miejscach: na spodzie obrączki lub pierścionka, na krawędzi szyny i na krapach, czyli łapkach trzymających kamień. To miejsca, które ocierają się o ubranie, torebkę i klawiaturę.

Jak ściera się rodowanie?

Rodowanie nie jest trwałe na zawsze. Warstwa cienieje stopniowo w miejscach największego tarcia, aż odsłoni metal spod spodu. Tempo zależy od tego, jak często nosisz wyrób. Pierścionek noszony codziennie przeciera się szybciej niż kolczyki, które rzadko się o coś ocierają.

Na wytarciu widać różnicę. Biały pierścionek ze złota ma w miejscu przetarcia lekko cieplejszy, żółtawy odcień, bo przebija kolor stopu. Srebro rodowane w takich miejscach z czasem ciemnieje, więc powstają plamy: jasne tam, gdzie rod jeszcze jest, i ciemne tam, gdzie go nie ma.

Warstwa zwykle przerzedza się stopniowo, najpierw w miejscach tarcia. Zmianę widać wtedy przede wszystkim w jasnym świetle.

Jak dbać o biżuterię rodowaną na co dzień?

Oszczędzanie powłoki to głównie kwestia nawyków. Kilka zasad wystarczy, by rodowanie służyło dłużej:

• zdejmuj biżuterię do mycia naczyń, sprzątania, ćwiczeń i kąpieli; woda z detergentem i tarcie osłabiają powłokę;
• zakładaj ją na końcu, po perfumach, lakierze do włosów i kremie, bo kosmetyki zawierają substancje, które powłoce nie służą;
• unikaj basenu z chlorowaną wodą;
• chowaj każdy wyrób osobno, w woreczku lub pudełku z miękką wyściółką, żeby się nie ocierał o inne;
• nie noś dwóch rodowanych pierścionków obok siebie, bo trą o siebie i szybciej tracą warstwę.

Czyść delikatnie: miękką ściereczką, ewentualnie ciepłą wodą z kroplą łagodnego mydła i miękką szczoteczką. Potem opłucz i dokładnie osusz.

Częsty błąd: polerowanie rodowanej biżuterii pastą, gąbką ścierną lub „kąpielą” do czyszczenia srebra. Takie środki szorują powłokę, a kąpiele chemiczne mogą ją osłabiać lub zdejmować. Zamiast przywrócić błysk, zdejmujesz go razem z rodem. Więcej o czyszczeniu metali znajdziesz w poradach o czyszczeniu i pielęgnacji srebrnej biżuterii oraz złotej biżuterii.

Kiedy odnowić rodowanie i kiedy iść do jubilera?

Sygnałem do odnowienia jest wyraźna różnica koloru: żółtawy ślad na białym złocie albo ciemne plamy na srebrze w miejscach, gdzie rod zanikł. Nie musisz czekać, aż powłoka zniknie w całości. Odnowienie obejmuje zwykle czyszczenie, drobne polerowanie i ponowne nałożenie rodu.

Zabieg ma swoje ograniczenia. Rodowanie nie wypełni głębokich rys i nie naprawi uszkodzonej oprawy. Jeśli kamień się luzuje albo szyna jest wygięta, najpierw trzeba naprawić wyrób, a dopiero potem go rodować. Kamienie wrażliwe, na przykład perły czy opale, wymagają osobnej decyzji, bo nie każdy znosi kąpiel i ciepło. Warto to omówić z jubilerem przed zabiegiem.

Powłoka nie zmienia metalu spodu. Jeśli uczulają cię składniki stopu, po wytarciu rodu będą miały kontakt ze skórą. Pomoże porada o biżuterii dla alergika.

Chcesz wiedzieć, czy twój wyrób nadaje się do odnowienia rodowania? Zostaw kontakt i opisz, co to za biżuteria. Zapytaj, a doradzimy.

Rodowanie biżuterii a białe złoto: co wybrać?

Białe złoto jest bardzo często rodowane, bo rod ujednolica jego kolor. Cieplejszy ton bez powłoki to nie wada, tylko cecha stopu. Jeśli wolisz taki kolor, możesz zamówić biały wyrób bez rodowania, a jeśli chcesz bieli chłodnej, rodowanie jest właściwym wyborem. Różnice opisuje porada o białym złocie i srebrze, a metale szlachetne przybliża tekst o kruszcach.

Obrączki i pierścionki są stale w kontakcie z ręką, więc odnawia się je częściej. Kolczyki, wisiorki i naszyjniki rodują się wolniej, bo ocierają się rzadziej. Szukasz białego złota? Zobacz pierścionki z białego złota.

Najczęstsze pytania o rodowanie biżuterii