Srebro palladowe – co to jest, jak powstaje, czym się różni

Czym jest srebro palladowe i skąd ta nazwa?

Pallad odkrył angielski chemik William Hyde Wollaston (ogłosił to w 1803 roku) i nazwał go od planetoidy Pallas, odkrytej rok wcześniej. Początkowo nie ujawnił autorstwa i anonimowo wystawił nowy metal na sprzedaż jako „nowe srebro”. Dziś hasło „srebro palladowe” znaczy coś zupełnie innego: nie czysty metal, tylko stop.

Pallad to srebrzystobiały platynowiec, lżejszy od platyny i odporny na utlenianie w zwykłych warunkach. W jubilerstwie służy głównie jako dodatek stopowy, między innymi w białym złocie i w stopach srebra. Szerzej o tym metalu: pallad w biżuterii.

Receptury srebra palladowego bywają różne. W opisach patentowych i technicznych stopów srebro–pallad występują m.in. dwie receptury. Pierwsza to srebro próby 925, w którym część miedzi zastąpiono palladem, zwykle do około 5%. Druga to stop z większą ilością palladu, rzędu 5–15%, przy 75–85% srebra i niewielkich dodatkach innych metali. Nie ma jednej znormalizowanej receptury. Sama nazwa nie mówi więc, z czym masz do czynienia; to ustala dopiero skład podany przez wytwórcę.

Jak powstaje srebro palladowe?

Stop powstaje jak inne stopy jubilerskie: składniki odważa się według receptury i topi razem w tyglu. Przy srebrze z palladem ważna jest kontrola procesu. Pallad topi się w około 1555 °C, a srebro w około 960 °C, a do tego różnią się gęstością: pallad ma około 12,0 g/cm³, srebro około 10,5 g/cm³. Przy topieniu liczy się więc dokładne wymieszanie i kontrola temperatury, żeby pallad rozłożył się w stopie równomiernie.

Z gotowego stopu odlewa się półwyroby albo walcuje blachę i ciągnie drut. Dalej praca wygląda jak przy zwykłym srebrze: opiłowanie, lutowanie, wykończenie powierzchni i polerowanie. Podstawy samego metalu: srebro – wszystko o tym metalu szlachetnym.

Z warsztatu: gołym okiem trudno odróżnić stop srebra z palladem od zwykłego srebra czy srebra pokrytego rodem. Skład potwierdza dopiero badanie spektrometrem rentgenowskim albo próba laboratoryjna. Sam kolor nic nie dowodzi, więc nie oceniaj stopu po wyglądzie w witrynie.

Czym srebro palladowe różni się od zwykłego srebra?

Różnice dotyczą kilku rzeczy, a nie każda z nich jest tak duża, jak sugerują opisy handlowe.

• Barwa. Barwa zależy od składu stopu, a różnica względem zwykłego srebra bywa słabo widoczna; producenci opisują ją różnie. Rodowane srebro wygląda jasno, ale powłoka rodu z czasem się ściera; więcej w tekście rodowane srebro – co to takiego.
• Matowienie. Srebro ciemnieje, bo reaguje ze związkami siarki z powietrza i ze skóry. Wytwórcy stopów z palladem deklarują, że taki dodatek tę skłonność ogranicza, ale to deklaracja, a nie niezależnie potwierdzona zasada. Stopień zależy od składu: im więcej miedzi, tym łatwiej o ciemny nalot. Dlaczego tak się dzieje, wyjaśnia dlaczego srebro ciemnieje.
• Skład i próba. Srebro próby 925 ma co najmniej 92,5% srebra. Stop z 75–85% srebra nie mieści się w tej próbie. Nie każdy stop srebra z palladem jest „srebrem” w rozumieniu przepisów o cechowaniu, dlatego pytaj o próbę i cechy.
• Zachowanie przy naprawie. Jubiler musi znać skład, żeby dobrać lut i temperaturę pracy. Dlatego dokument od wytwórcy ma praktyczne znaczenie.

Częsty błąd: traktowanie srebra palladowego jak platyny albo białego złota tylko dlatego, że kolor jest podobny. To nadal przede wszystkim srebro z dodatkiem palladu: ma inny skład, inną gęstość i inaczej zachowuje się w naprawie.

Czy srebro palladowe jest bezpieczne dla wrażliwej skóry?

Nie ma tu jednej, pewnej odpowiedzi. Sam pallad bywa uznawany za łagodny dla skóry, ale badania dermatologiczne opisują także uczulenie na pallad, które zwykle występuje razem z uczuleniem na nikiel. Stop srebra zawiera poza palladem inne dodatki, na przykład miedź czy cynk, które u niektórych osób mogą podrażniać. Hasło „srebro palladowe” nie jest więc gwarancją, że biżuteria nie wywoła reakcji.

Jeśli skóra reaguje na biżuterię, zapytaj o dokładny skład i omów wybór metalu z lekarzem. Ogólne zasady doboru zebrano w tekście alergia na metale – jaka biżuteria.

Jak sprawdzić srebro palladowe przed zakupem?

Przy zakupie pytaj o cztery rzeczy:

• Próbę srebra i cechy probiercze. Co do zasady wyroby z metali szlachetnych sprzedawane w Polsce podlegają cechowaniu na podstawie Prawa probierczego (cecha lub świadectwo badania). Jak czytać oznaczenia: polskie cechy i znaki probiercze.
• Skład w procentach. Ile jest srebra, ile palladu i jakie są dodatki.
• Powłokę. Czy wyrób jest rodowany albo pokryty inną warstwą, bo wtedy wygląd po latach noszenia może się zmienić.
• Dokument od wytwórcy. Opis „srebro palladowe” bez próby i składu to za mało.

Pielęgnacja jest prosta: miękka ściereczka, ciepła woda z kroplą płynu do naczyń, dokładne osuszenie. Unikaj kontaktu z chlorem i związkami siarki, a biżuterię przechowuj osobno, w szczelnym woreczku. Ogólne zasady dla srebra znajdziesz w tekście jak czyścić i pielęgnować srebrną biżuterię.

Srebro palladowe w biżuterii na zamówienie – jak wybrać jasny metal?

Jasny, chłodny odcień w biżuterii daje na rynku kilka metali: srebro, także rodowane, białe złoto, platyna i pallad. Każdy inaczej zachowuje się podczas noszenia i naprawy, a o wyborze decyduje rodzaj wyrobu: pierścionek, obrączka czy bransoletka pracują w innych warunkach. Zwykłą biżuterię srebrną obejrzysz w kategorii biżuteria srebrna.

My wykonujemy na zamówienie biżuterię ze srebra, złota i białego złota: jeśli zależy Ci na jasnym odcieniu, porozmawiamy o doborze metalu do projektu i do tego, jak będziesz ją nosić. Zostaw kontakt i opisz, co chcesz stworzyć, a przygotujemy projekt i wycenę. Gdy rozważasz srebro palladowe od innego wytwórcy, poproś o pełny opis stopu: jego skład ustala, jak będzie wyglądał i służył.

Najczęstsze pytania