Rodowane srebro: co to jest i jak o nie dbać

Co to jest rodowane srebro i jak powstaje?

Srebro w biżuterii to najczęściej stop próby 925: 92,5 procent srebra, a reszta to zwykle miedź. Czyste srebro jest za miękkie, dlatego dodaje się metal, który je utwardza. Taki stop ma jasny, ciepłobiały kolor, ale reaguje z siarką z powietrza i z czasem ciemnieje; o przyczynach pisze porada o tym, dlaczego srebro ciemnieje. Samo srebro opisujemy w poradzie o srebrze jako metalu szlachetnym.

Rod to jeden z metali szlachetnych z grupy platynowców: rzadki, twardy, srebrzystobiały i bardzo odporny chemicznie. Rodowanie polega na pokryciu wyrobu jego cienką warstwą w kąpieli elektrolitycznej: wyrób zanurza się w roztworze soli rodu i przepuszcza prąd, a metal osadza się na powierzchni. Powłoka jest bardzo cienka, od ułamka mikrometra do około mikrometra, czyli tysiące razy cieńsza niż milimetr. Samo rodowanie, także białego złota, opisujemy w poradzie o rodowaniu biżuterii.

Po co rodować srebro i co ono daje?

Pierwszy powód to wygląd. Rod ma zimny, bardzo jasny kolor i wysoki połysk, więc rodowane srebro wygląda świeżo i równo, a oprawy kamieni wydają się jaśniejsze. Drugi to ochrona: rod nie reaguje z siarką, więc dopóki powłoka jest cała i szczelna, wyrób zwykle nie czernieje jak zwykłe srebro. Trzeci to twardsza, choć bardzo cienka powierzchnia: rod jest twardszy od srebra, więc powłoka częściowo chroni przed drobnymi rysami.

Twardość powłoki nie zmienia jednak faktu, że pod spodem jest miękkie srebro. Silne uderzenie wgniata metal, a cienka warstwa pęka razem z nim. To dlatego rodowane srebro nie jest odporne na wszystko, co może się przytrafić pierścionkowi na dłoni.

Jakie ma ograniczenia i czy rodowane srebro uczula?

Najważniejsze ograniczenie to ścieranie. Warstwa rodu schodzi od noszenia, najszybciej tam, gdzie wyrób ociera się o skórę, ubranie i inną biżuterię: od wewnętrznej strony pierścionka, przy zapięciach i na ogniwach łańcuszka. Gdy rod zejdzie, odsłania się srebro, które znów może ciemnieć. Początkowo widać to jako mały, ciemniejszy ślad w miejscu tarcia.

Często słyszy się, że rodowanie całkiem wyklucza uczulenie, a to uproszczenie. Rod rzadko uczula, a warstwa rodu częściowo oddziela skórę od miedzi ze stopu, ale to nie jest gwarancja: powłoka jest cienka i porowata, a pod rodem bywa warstwa pośrednia, nawet z niklu, co ma znaczenie przy alergii na nikiel; jaka, zależy od wytwórcy, więc przy alergii pytaj o skład. Gdy powłoka się wytrze, skóra znów styka się ze stopem, więc osoba z silną alergią nie powinna na niej polegać. W sprawach zdrowia decyduje lekarz, a o metalach dla alergików piszemy w poradzie o biżuterii a alergii.

Częsty błąd: czyszczenie rodowanego srebra pastą do polerowania srebra albo szorstką gąbką. Takie środki działają ścierająco i zdzierają cienką warstwę rodu szybciej niż samo noszenie, a efekt jest trwały. Drugi błąd to założenie, że rodowanie chroni srebro na zawsze.

Jak dbać o rodowane srebro?

Rodowanie najlepiej służy wyrobom, które mają się długo trzymać jasnego koloru, a nie ocierają się ciągle o inne przedmioty: kolczykom, wisiorkom i oprawom kamieni. Pierścionek noszony codziennie, zwłaszcza na pracującej dłoni, zużywa powłokę najszybciej, więc trzeba liczyć się z tym, że jej wygląd z czasem się zmieni. To nie wada wykonania, tylko cecha cienkiej warstwy.

Zasady są proste. Zdejmuj biżuterię przed kąpielą, basenem, sprzątaniem i smarowaniem się kremem, bo chlor, detergenty i perfumy działają głównie na srebro pod powłoką i na jej uszkodzone miejsca. Przechowuj każdy wyrób osobno, na przykład w woreczku, żeby nie ocierał się o inne. Czyść miękką ściereczką i letnią wodą z odrobiną łagodnego mydła, a potem wytrzyj do sucha. Szczegółowe zasady dla srebra znajdziesz w poradzie o tym, jak czyścić i pielęgnować srebrną biżuterię.

Z warsztatu: na rodowanych pierścionkach pierwsze ślady zużycia pojawiają się zwykle od wewnętrznej strony szyny i na ostrych krawędziach oprawy, bo tam jest największe tarcie. Jeśli nosisz kilka cienkich pierścionków na jednym palcu, ścierają się nawzajem, więc kolejność i odstępy mają znaczenie.

Srebro na zamówienie i pytania o powłokę

Gotowe wyroby ze srebra obejrzysz w kategoriach pierścionki srebrne i kolczyki srebrne. Rodowanie to zabieg galwaniczny, który można wykonać ponownie w wyspecjalizowanym zakładzie galwanicznym. Jeśli Twój wyrób stracił połysk lub chcesz zamówić projekt w srebrze 925, zostaw kontakt: opisz, co masz, a doradzimy, co da się zrobić i jak zabezpieczyć powierzchnię.

Najczęstsze pytania o rodowane srebro