Medalik św. Benedykta i szkaplerz – czym się różnią

Czym jest medalik św. Benedykta

Św. Benedykt z Nursji żył około 480–547 roku i jest założycielem zakonu benedyktynów. W 1964 roku papież Paweł VI ogłosił go patronem Europy. Medal św. Benedykta, bo tak też się go nazywa, jest jednym z najstarszych wzorów medalików w Kościele katolickim.

Na awersie widać zwykle postać świętego trzymającego krzyż i księgę – jest to Reguła, którą zostawił zakonnikom. Na rewersie umieszczono krzyż otoczony literami, które są łacińskimi skrótami. Ich znaczenie i sens modlitewny objaśnia duszpasterz lub opracowania kościelne, dlatego nie tłumaczymy ich tutaj z pamięci. Jubiler odpowiada za to, by litery były wybite czytelnie i w poprawnej kolejności.

Najczęściej wybiera się medalik św. Benedykta srebrny: jest praktyczny cenowo i dobrze oddaje drobny relief, choć wymaga okresowego czyszczenia. Wersje złote wybiera się na pamiątkę ważnej okazji. Znaczenie duchowe wizerunku objaśnia duszpasterz; jubiler odpowiada za wykonanie medalika: czytelny relief, równe uszko i dobrany metal.

Czym jest szkaplerz i medalik szkaplerzny

Szkaplerz karmelitański składa się z dwóch niewielkich płatków sukna, połączonych dwoma sznurkami tak, że jeden płatek spoczywa na piersi, a drugi na plecach. W tradycji wiąże się go z Matką Bożą z Góry Karmel. Sukno jest tu częścią samego przedmiotu, więc szkaplerz nie ma nic wspólnego z metalem ani biżuterią w ścisłym znaczeniu.

Hasło „szkaplerz medalik”, które często pojawia się w wyszukiwarce, oznacza właśnie medal zastępujący sukienne płatki. Według przepisów kościelnych sukienny szkaplerz można zastąpić medalikiem. Zwykle ma on po jednej stronie wizerunek Serca Pana Jezusa, a po drugiej Matki Bożej Szkaplerznej. Sam zakup medalika nie wystarcza do przyjęcia szkaplerza – szkaplerz przyjmuje się w obrzędzie. Zasady takiego zastąpienia, w tym ewentualne warunki i błogosławieństwo, określa Kościół i szczegóły podaje duszpasterz – po te informacje najlepiej zgłosić się do księdza w parafii lub do zakonu karmelitańskiego.

Medalik szkaplerzny złoty bywa wybierany jako prezent na chrzest, komunię czy bierzmowanie, a w wersji srebrnej – jako codzienny drobiazg. Jubilersko to zwykły medalik z dwustronnym reliefem; różni go od innych dopiero treść obrazów.

Trzy medaliki obok siebie – co je odróżnia

Najłatwiej odróżnić je po wizerunkach. Zestawienie poniżej pokazuje, co widać na awersie i rewersie każdego z nich.

Cudowny Medalik – z Maryją stojącą na kuli ziemskiej na awersie oraz literą M z krzyżem i dwoma sercami na rewersie – opisujemy osobno w poradzie Cudowny Medalik – co przedstawia i jaki wybrać. Jeśli szukasz wizerunków Maryi w ogóle, pomoże porada medalik z Matką Boską – wizerunki i jak wybrać.

Częsty błąd: przekonanie, że sam zakup medalika szkaplerznego wystarcza. Zasady przyjęcia szkaplerza określa Kościół, więc warto je wcześniej omówić z duszpasterzem; jubiler wykonuje metal i wizerunek.

Jak wybrać medalik – metal, wielkość i uszko

Metal dobiera się do okazji i do tego, ile przedmiot będzie noszony. Srebro jest praktyczne i dobrze oddaje szczegóły reliefu, ale ciemnieje, więc wymaga okresowego czyszczenia. Złoto praktycznie nie ciemnieje, więc zachowuje wygląd przy minimalnej pielęgnacji. Przy złocie dobrze jest zapytać o próbę, a przy srebrze – o to, czy wzór jest wybity równo po obu stronach.

Wielkość zależy od tego, kto go nosi. Dla dziecka wybiera się medalik niewielki, o gładkich krawędziach, który nie zahacza o ubranie. Dla dorosłego sprawdzi się nieco większy, na którym litery rewersu pozostaną czytelne. Przy zbyt maleńkim medaliku z gęstymi napisami detal mocno się zlewa.

Z warsztatu: przed zakupem obejrzyj medalik z obu stron w świetle dziennym i przez lupę. Napisy powinny mieć ostre krawędzie, a uszko – wlutowane równo, bez szczelin przy łączeniu. Uszko, na które zawieszamy łańcuszek, jest najczęściej obciążanym miejscem, dlatego wolimy, by było lite lub starannie zalutowane.

Łańcuszek dobierz do ciężaru i pozycji medalika. Gruby, ciężki łańcuszek zdominuje drobny medalik, a zbyt cienki może się zerwać pod wpływem większego krążka. Gdy medalik ma być prezentem dla dziecka, zobacz poradę o biżuterii na komunię, a o okazji – w tekście o biżuterii na chrzest.

Grawer na medaliku i pielęgnacja

Medaliki dewocyjne mają relief po obu stronach, więc grawer jest możliwy tylko tam, gdzie zostaje gładkie pole – na obrzeżu, na krawędzi lub na wybranych wzorach z gładkim rewersem. Wolne miejsce na napis sprawdzamy przy zamówieniu. Czasem lepiej wygrawerować datę czy inicjały na zawieszce lub zapięciu łańcuszka; grawer nie powinien zasłaniać liter ani wizerunku. Zasady i możliwości omówiliśmy w poradzie o biżuterii z personalizowanym grawerem.

Srebrny medalik przy codziennym noszeniu matowieje w zagłębieniach reliefu. Myj go w letniej wodzie z delikatnym płynem, miękką szczoteczką, i wytrzyj do sucha. Unikaj agresywnych past ściernych, które ścierają detal; sprawdzone sposoby opisuje porada jak czyścić i pielęgnować srebrną biżuterię.

Złoty medalik wystarczy przemyć wodą z mydłem. Jeśli uszko zaczyna się rozginać albo łańcuszek się wyciąga, zgłoś się do pracowni przed zerwaniem, bo naprawa jest wtedy prosta.

Medalik św. Benedykta lub szkaplerzny na zamówienie

Gotowe wzory dewocjonaliów znajdziesz w kategoriach dewocjonalia złote i dewocjonalia srebrne. Medalik św. Benedykta, medalik szkaplerzny i Cudowny Medalik możemy też wykonać na zamówienie, w wybranym metalu i rozmiarze.

Projektujemy i wykonujemy biżuterię na zamówienie, także dewocyjną. Opowiedz nam o swoim pomyśle, a przygotujemy projekt i wycenę. Znaczenie wizerunku i zasady noszenia warto wcześniej omówić z duszpasterzem.

Najczęstsze pytania