Wygięty pierścionek: co zrobić i czego nie robić samemu

Co dzieje się z pierścionkiem, gdy się wygnie?

Szyna pierścionka, czyli część obejmująca palec, jest odlana lub kuta z metalu, który ma pewną sprężystość. Przy lekkim nacisku wraca do kształtu. Przy mocnym, na przykład gdy przytrzaśniesz dłoń drzwiami albo uderzysz nią o sztangę, metal wchodzi w tak zwane odkształcenie trwałe: szyna zostaje owalna lub wgnieciona i sama się nie wyprostuje.

W miejscu wygięcia metal się utwardza i staje się sztywniejszy oraz mniej plastyczny. Każde kolejne wyginanie w tę i z powrotem jeszcze go pogarsza. Po kilku próbach w strukturze mogą powstać mikropęknięcia, których z początku nie widać, a po kolejnym naciągnięciu szyna pęka na wylot. Złoto bywa tu zdradliwe: wygląda na miękkie, ale utwardzone odkształceniem łatwiej pęka.

Zmienia się też oprawa. Krapy, czyli ramiona trzymające kamień, pracują razem z szyną. Gdy szyna się wygina, krapy się rozchylają albo kamień się przechyla. Pierścionek może wyglądać prawie prosto, a kamień trzymać się już tylko na jednym lub dwóch krapach. Dlatego po każdym urazie trzeba sprawdzić oprawę, nie tylko kształt okręgu.

Częsty błąd: prostowanie pierścionka w palcach lub kleszczami „na próbę”, żeby zobaczyć, czy da się go jeszcze nosić. W takim miejscu metal jest już naprężony, a ręczne wyginanie z powrotem ma duże szanse go złamać. Kleszcze zostawiają też wgniecenia, które po naprawie trzeba szlifować.

Wygięty pierścionek: co zrobić od razu?

Potraktuj pierścionek jak przedmiot do naprawy, a nie do poprawiania. Najlepiej wykonać cztery kroki.

1. Zdejmij pierścionek. Jeśli palec jest spuchnięty, unieś rękę i schłodź dłoń, a pierścionek zdejmij z odrobiną mydła. Nie ciągnij na siłę. Jeśli pierścionek jest zgnieciony i nie schodzi albo palec boli lub mocno puchnie, nie forsuj go: zgłoś się po pomoc do jubilera lub lekarza, bo czasem jedynym wyjściem jest przecięcie pierścionka.
2. Zabezpiecz go w miękkim woreczku, osobno od innej biżuterii, żeby nie porysował się o inne wyroby.
3. Obejrzyj kamienie: sprawdź, czy się nie ruszają i czy żaden nie wypadł. Jeśli kamień jest w ręce, włóż go do osobnego opakowania.
4. Pokaż pierścionek jubilerowi. Zrób wcześniej zdjęcie, a przy opisie podaj, jak do tego doszło.

Które pierścionki najłatwiej się odkształcają?

Najbardziej podatne są pierścionki z cienką szyną, ażurowe, z kamieniami osadzonymi w szynie na całym obwodzie i te, w których szyna zwęża się w pobliżu oprawy. Kamienie wkomponowane w szynę usztywniają ją w jednym miejscu, a w sąsiednim miejscu metal pracuje bardziej, więc to tam zwykle dochodzi do pęknięcia. Bardzo wrażliwe są też delikatne pierścionki o wysokiej oprawie, bo uderzenie w głowicę działa na szynę jak dźwignia.

Znaczenie ma także stop. Część stopów białego złota jest twardsza i mniej plastyczna niż żółte, więc przy odkształceniu łatwiej pęka. O różnicach między stopami piszemy w poradzie o rysowaniu się złota. Pierścionek z pojedynczym brylantem w wysokiej oprawie nosi się wygodnie, ale jest bardziej narażony na uszkodzenia niż gładka obrączka, o czym warto pamiętać przy codziennych zajęciach.

Z warsztatu: najwięcej wygiętych pierścionków trafia do nas po treningu ze sztangą, po pracy w ogrodzie i po zatrzaśnięciu drzwi samochodu. Prawie zawsze ktoś mówi, że pierścionek „sam się wygiął”, a w rzeczywistości był noszony w momencie uderzenia. Do zajęć fizycznych zdejmuj pierścionki.

Jak jubiler prostuje i naprawia wygięty pierścionek?

Zakres naprawy zależy od pierścionka, więc jubiler zaczyna od oględzin pod lupą: ocenia szynę, szuka pęknięć, sprawdza krapy i osadzenie kamieni. Dopiero potem dobiera sposób postępowania. Zwykle chodzi o zmiękczenie metalu, ostrożne wyprostowanie na trzpieniu pierścionkowym i wykończenie powierzchni. Czasem przed tym wyjmuje się kamienie, które nie znoszą nagrzewania, na przykład perły, opale, szmaragdy albo kamienie ze śladami obróbki. Po wyprostowaniu kamienie wraca się do oprawy i sprawdza ich osadzenie.

Nie każdy pierścionek da się wyprostować. Jeśli szyna jest pęknięta, bardzo cienka albo wielokrotnie prostowana, sensowniejsza bywa naprawa albo odtworzenie pierścionka na zamówienie, z zachowaniem kamienia. Po obejrzeniu pierścionka powiemy, co w jego przypadku jest możliwe, i przygotujemy wycenę. Podobne rozwiązania opisuje porada naprawa czy rekonstrukcja.

Przy okazji prostowania warto sprawdzić rozmiar. Pierścionek po urazie bywa też za ciasny lub za luźny, a pracownia może go dopasować do palca. Cały przebieg od oględzin do odbioru opisuje porada jak wygląda prostowanie pierścionka.

Jak nie dopuścić do wygięcia pierścionka?

Wygięty pierścionek najłatwiej uniknąć dzięki kilku prostym zasadom. Zdejmuj pierścionek do pracy fizycznej, sportu siłowego, ogrodu i prac domowych. Nie noś cienkich pierścionków z wysoką oprawą do pracy z narzędziami. Nie śpij w pierścionku z kamieniem, bo łatwo go zahaczyć o pościel. Przechowuj go w osobnej przegródce lub woreczku; ogólne zasady opisuje porada o przechowywaniu biżuterii.

Jeśli lubisz nosić pierścionek przez cały dzień, wybierz model o mocniejszej szynie i niższej oprawie. Wybór złotych pierścionków znajdziesz w kategorii pierścionki złote. Możesz też zamówić pierścionek zaprojektowany pod twój styl życia: zostaw kontakt i opisz, co chcesz odtworzyć lub stworzyć.

Najczęstsze pytania o wygięty pierścionek