Obrączki ślubne – jak powstały i skąd się wzięły

Skąd pierścień jako znak małżeństwa?

Według historyków zachodnie zwyczaje związane z pierścieniem małżeńskim sięgają starożytnego Rzymu i Grecji. Pierścień wiązano najpierw z posagiem, a potem z obietnicą wierności. Rzymianom przypisuje się też pierścienie zaręczynowe.

To jednak nie była obrączka w dzisiejszym sensie. Z obrączką łączy ją idea znaku zobowiązania, a nie forma.

Fede – pierścień z dwiema dłońmi

Pierścień z motywem splecionych dłoni nazywa się fede, od włoskiego „mani in fede”, czyli „dłonie w wierze”. Wzór wywodzi się z Rzymu, a w średniowiecznej Europie staje się wyraźnie widoczny od XII wieku. Historię i wygląd opisuje porada pierścionek zaręczynowy fede.

Od obrzędu kościelnego do pierścienia posy

W średniowiecznej Europie pierścień stał się częścią obrzędu kościelnego. Dziś w obrządku rzymskokatolickim podczas ślubu kapłan błogosławi obrączki, a oboje małżonkowie zakładają je sobie nawzajem. W innych obrządkach i krajach przebieg bywa inny, a zwyczaj wymiany obrączek przez oboje ugruntował się w różnych miejscach w różnym czasie.

Od XV do XVII wieku, czyli od późnego średniowiecza po renesans, w Anglii i we Francji popularne były pierścienie posy. Nazwa zwykle wiąże się z angielskim słowem „poesy”, czyli poezja. Krótki wierszyk umieszczano wewnątrz obręczy. Napisy bywały po normandzkim francuskim, francuskim, łacinie i angielsku.

Dzisiejszy grawer wewnątrz obrączki przypomina ten zwyczaj: jest ukryty przed wzrokiem innych i znany tylko parze. O wzorach tego typu przeczytasz w poradzie pierścionek zaręczynowy posy, a o tym, co dziś wpisać do środka – w tekście znaczenie grawerunku na obrączkach ślubnych.

Gimmel – dwie obręcze w jedną

Pierścień gimmel był szczególnie modny w XVI i XVII wieku w Europie, choć znane są też starsze egzemplarze. Składał się z dwóch obręczy, które po złożeniu tworzyły jeden pierścień. Według opisów zaręczeni nosili po jednej części, a na ślub obie łączono.

Był to czytelny symbol: dwie osoby, jedna całość. Szerzej opisuje go porada pierścionek zaręczynowy gimmel.

Z warsztatu: napis wewnątrz obrączki musi się zmieścić na obwodzie i nie może osłabiać obręczy. Im węższa i cieńsza obrączka, tym krótszy i płytszy powinien być grawer. Dlatego długość tekstu ustalamy razem z szerokością i grubością obrączki, a po wykonaniu graweru sprawdzamy, czy wnętrze pozostaje gładkie i wygodne.

Od pierścieni historycznych do dzisiejszej obrączki

Fede, posy i gimmel często zdobiono, a część z nich pełniła rolę pierścieni zaręczynowych lub pamiątkowych. Dzisiejsza obrączka to zwykle prosta obręcz. Z dawnych wzorów zostaje w niej przede wszystkim napis w środku, a w biżuterii inspirowanej historią także motyw splecionych dłoni.

Jak powstawał taki pierścień? Najprostsze obręcze mogły powstawać ze zwiniętego pasa metalu, lutowanego lub odkuwanego na trzpieniu; inne odlewano. Wzory z kilku części, jak gimmel, wymagały bardzo dokładnego dopasowania elementów, tak by po złożeniu tworzyły jedną obręcz. Dokładne metody zależały od epoki i pracowni.

Jeśli podoba ci się historyczny motyw, nie musisz kopiować całego pierścienia. Wystarczy jeden element: napis wewnątrz, splecione dłonie na wąskiej obręczy albo dwuczęściowa obręcz łączona na ślub. Reszta może pozostać prosta, jak w dzisiejszej obrączce.

Na którym palcu i której ręce?

Noszenie obrączki na czwartym palcu to tradycja, a nie reguła wynikająca z historii pierścienia.

W Polsce obrączkę nosi się zwykle na prawej ręce, w wielu innych krajach na lewej. Wybór ręki to kwestia zwyczaju, nie przepisu. Szczegóły omawia porada obrączka na lewej dłoni – co oznacza.

Częsty błąd: zamawianie wzoru historycznego, na przykład gimmel lub fede, bez ustalenia rozmiaru palca i tego, jak części mają się łączyć. Takie pierścienie są wieloczęściowe i trudno je potem dopasować, więc te sprawy ustalamy przed rozpoczęciem pracy.

Obrączki ślubne – jak powstały: od historii do dziś

Dziś obrączki bywają bardzo różne: wąskie i szerokie, gładkie i z kamieniami, jedno- i dwukolorowe. Gotowe modele obejrzysz w kategorii obrączki ślubne, o zwyczajach w różnych krajach przeczytasz w poradzie obrączki ślubne w różnych kulturach, a tradycje związane z pierścionkami opisuje porada tradycja zaręczynowych pierścieni.

Przy obrączce wzorowanej na dawnym pierścieniu przygotuj zdjęcie lub rysunek wzoru, rozmiar palca, pożądaną szerokość i tekst napisu. Na tej podstawie ustalamy, jak wzór przenieść na dzisiejszą obrączkę, zachowując jego charakter.

Jeśli chcesz mieć obrączkę wzorowaną na dawnym pierścieniu: fede, posy, gimmel albo na rodzinnym zdjęciu, wykonamy to na zamówienie – zostaw kontakt i opisz, co chcesz odtworzyć.

Najczęstsze pytania