Pierścionek zaręczynowy gimmel – historia i budowa

Co to jest pierścionek gimmel?

Gimmel to pierścień rozkładany na części. Każda część jest osobną, pełną obręczą, a jednocześnie niesie fragment wspólnego wzoru: połowę główki, jedną dłoń albo część napisu. Po złożeniu obręcze przylegają do siebie ciasno, a szwy są cienkie.

Obręcze są najczęściej dwie albo trzy. W późniejszych wariantach zdarzały się też pierścienie z pięcioma lub więcej obręczami, które były połączone przegubem i rozchylały się jak wachlarz.

Nie należy go mylić z pierścieniem składanym (puzzle ring). To pokrewna forma z kilku splecionych obręczy, która według badaczy prawdopodobnie wywodzi się z gimmela, ale ma inną konstrukcję i inny sens.

Jak według tradycji używano gimmela?

Według części źródeł wzmianki o gimmelach sięgają średniowiecza, ale największą popularność zdobyły w XVI i XVII wieku.

Zwyczaj opisywany w literaturze wygląda tak. Podczas zaręczyn narzeczeni dostawali po jednej obręczy. Przy ślubie łączono je w jeden pierścień, który trafiał na palec panny młodej. W wersji z trzema obręczami trzecią część trzymał świadek.

Nie wszystkie szczegóły tego zwyczaju są jednak potwierdzone, więc część może być legendą. Gimmele dawano w zaręczynach i przy ślubach, a bywało, że także na znak przyjaźni.

Wiele gimmeli miało na obręczach napisy. Złoty pierścień ze zbiorów Victoria and Albert Museum, datowany na około 1600 rok, niesie na jednej połowie słowa „Quod Deus coniunxit”, a na drugiej „homo non separet”, czyli „co Bóg złączył, człowiek niech nie rozdziela”. Według opisu muzeum napis pochodzi z obrzędu ślubnego, a pierścień mógł powstać w Niemczech dla katolickiej pary.

Według opracowań około 1600 roku na gimmelach pojawiły się dłonie w uścisku, pożyczone z pierścionków fede. Czasem dochodziło serce. Podobne motywy ma także irlandzki pierścionek Claddagh; opisujemy go w poradach o pierścionku fede i o pierścionku Claddagh.

Jak zbudowany jest pierścionek gimmel?

Zasada jest prosta: obręcze są ze sobą przeplecione jak ogniwa. Po obróceniu zamykają się w jeden pierścień, a po obrocie w przeciwną stronę znów się rozdzielają. Część wzoru znajduje się na wierzchu każdej obręczy. Przy dłoniach w uścisku każda obręcz trzyma jedną dłoń, a po złożeniu dłonie się spotykają.

Taka konstrukcja wymaga precyzji. Obręcze muszą pasować do siebie bez luzu. Przy częstym rozkładaniu zwykle najpierw zużywają się miejsca styku.

Każdy gimmel ma własną konstrukcję i nie zawsze działa tak samo. Ten opis dotyczy najprostszego wariantu z dwiema obręczami.

Jak rozpoznać dawny pierścionek gimmel?

Pierwsza wskazówka to obręcze, które pasują do siebie jak elementy układanki. Wzór, napis albo kamień są podzielone między nimi, a po złożeniu tworzą całość. Pojedyncza obręcz wygląda więc na niepełną: ma tylko część dłoni, połowę serca albo fragment tekstu.

Druga wskazówka to szwy. W dobrze wykonanym gimmelu obręcze przylegają ciasno, ale pod lupą widać cienkie linie styku. Trzecia wskazówka to napis. Na obręczach bywają łacińskie sentencje, imiona albo krótkie życzenia, które czyta się dopiero po złożeniu.

Pamiętaj, że dopasowanie obręczy nie wystarcza, by uznać pierścień za gimmel. Pierścienie składane, często z wielu splecionych obręczy, wyglądają podobnie, ale mają inną budowę. Wiek i autentyczność dawnego pierścienia ocenia się przy pomocy lupy i wiedzy o epoce, a w razie wątpliwości warto zapytać specjalistę.

Jak wygląda pierścionek zaręczynowy gimmel dziś?

Współcześnie gimmel wraca w formie pary obręczy dla dwojga albo pierścionka, który składa się z dwóch części. Każda część może mieć własny kamień lub połowę wzoru, a razem tworzą pierścionek zaręczynowy. Można też zamówić wersję z napisem wewnątrz obręczy; o napisach przeczytasz w poradzie o grawerowaniu pierścionków i obrączek.

Z warsztatu: najwięcej problemów sprawia dokładne dopasowanie obręczy. Każdą trzeba wykonać z tą samą tolerancją, a próby składania powtarza się wiele razy. Dopiero po tym sprawdzam, czy obręcze dają się obrócić i rozdzielić bez oporu i czy nie trą o siebie.

Przy zamówieniu najpierw ustala się podział wzoru. Napis dzieli się tak, by każda połowa miała sens, albo tak, by sens pojawiał się dopiero po złożeniu. Kamień umieszcza się na jednej obręczy, a drugą zostawia gładką. Można też dać po jednym kamieniu na każdą.

Potem trzeba zdecydować, czy obręcze zostają rozkładane, czy łączy się je na stałe lutem. Rozkładany gimmel można nosić osobno. Złączony na stałe nie rozpadnie się na części, ale traci ruch, z którego wynika cała idea.

Częsty błąd: założenie, że wystarczy zmienić rozmiar jednej obręczy. Zmiana zwykle wymaga przebudowy całego kompletu, bo wszystkie obręcze muszą pasować do siebie i do palca. Dlatego rozmiar mierz dokładnie; pomoże w tym porada o doborze rozmiaru pierścionka.

Elementy pierścionka, w tym szynę i główkę, opisuje porada o budowie pierścionka, a szerszą historię zaręczynowych pierścieni porada o historii pierścionka zaręczynowego.

Pierścionek zaręczynowy gimmel na zamówienie

Pierścionek gimmel wykonamy na zamówienie: dwie albo trzy obręcze, każda z połową wzoru, z grawerem wewnątrz i w wybranym metalu. Odtworzymy także wzór według zdjęcia lub rysunku. Zostaw kontakt i opisz, co chcesz odtworzyć. Gotowe pierścionki obejrzysz w kategorii pierścionki złote.

Najczęstsze pytania o pierścionek zaręczynowy gimmel