Biżuteria typu vermeil: srebro pod warstwą złota

Czym jest biżuteria typu vermeil?

Słowo „vermeil” (czytaj: wermej) jest francuskie. W dzisiejszym znaczeniu opisuje wyrób ze srebra, którego wszystkie widoczne powierzchnie pokrywa złoto. Definicja, którą cytują sprzedawcy na całym świecie, pochodzi z amerykańskich wytycznych dla branży jubilerskiej: baza ze srebra próby 925, złoto o próbie co najmniej 10 karatów i warstwa o grubości co najmniej 2,5 mikrometra, czyli 2,5 tysięcznej części milimetra.

Trzeba jednak trzeźwo dodać, że to nie jest cecha probiercza ani gwarancja wystawiona przez urząd. W polskim obrocie vermeil jest opisem handlowym: wiarygodnym tylko tyle, na ile sprzedawca poda konkretne dane. Samo hasło w nazwie produktu nie mówi nic o grubości warstwy. Różnice między próbami srebra opisuje porada o próbach srebra.

Skąd wzięła się nazwa i jak dawniej pozłacano srebro?

Francuskie słowo „vermeil” pochodzi od dawnego określenia jasnej czerwieni i z czasem zaczęło oznaczać srebro złocone. Technika jest dużo starsza niż sama nazwa: złocenie ogniowe stosowano od starożytności, a w XVIII wieku we Francji rozwinięto je w pracowniach wyrabiających naczynia stołowe i ozdobne przedmioty. Złoto rozpuszczano w rtęci, powstałą amalgamę nakładano na srebro i podgrzewano, aż rtęć wyparowała i zostawała cienka warstwa złota.

Metoda była szkodliwa dla rzemieślników z powodu oparów rtęci. W XIX wieku wyparła ją galwanizacja, w której złoto osadza się na srebrze z roztworu pod wpływem prądu. Tak powstaje dziś wyrób typu vermeil i, przy innej grubości warstwy, zwykła biżuteria pozłacana.

Czym vermeil różni się od pozłacania i od złota próbowanego?

Różnice najłatwiej zobaczyć na przekroju. Złoto próby, na przykład 585, jest stopem w całej objętości. Vermeil to srebro z cienką, ale wyraźnie mierzalną warstwą złota. Zwykłe pozłacanie ma najczęściej ułamek mikrometra i może leżeć na dowolnym metalu: mosiądzu, miedzi czy stali. Szersze omówienie pozłacanej biżuterii znajdziesz w poradzie o wadach i zaletach pozłacania, a o tym, ile złota jest w stopie, w poradzie o wyborze próby złota.

Jak vermeil znosi codzienne noszenie?

Grubsza warstwa oznacza dłuższe życie, ale nie wieczne. Złoto ściera się najpierw tam, gdzie wyrób ociera się o skórę, ubranie i inne przedmioty: na wewnętrznej stronie obrączek i pierścionków, na krawędziach bransoletek, przy zapięciach łańcuszków. Gdy warstwa się przetrze, wychodzi srebro, a ono z czasem ciemnieje; przyczyny opisuje porada o tym, dlaczego srebro ciemnieje. Wyrób wygląda wtedy na plamisty, choć uszkodzenie dotyczy tylko powłoki.

Z warsztatu: pierwsze ślady zużycia widać zwykle na pierścionkach noszonych codziennie, w miejscu, które dotyka dłoni przy chwytaniu przedmiotów. Bywa, że złoto na zewnętrznej stronie wygląda jeszcze dobrze, a od spodu srebro już prześwituje. Dlatego oglądaj wyrób od środka, nie tylko z wierzchu.

Skóra reaguje na srebro 925 rzadziej niż na nikiel, ale stop zawiera miedź i u osób wrażliwych może podrażniać. Złota warstwa tego nie wyklucza, zwłaszcza gdy się przetrze. Wskazówki dla alergików zebrano w poradzie o biżuterii a alergiach.

O co zapytać, kupując biżuterię typu vermeil?

Opis powinien odpowiadać na cztery pytania. Jeśli sprzedawca ich nie rozstrzyga, masz do czynienia z pozłacaniem albo niepełnym opisem:

• z jakiego metalu jest baza i czy to srebro próby 925;
• jakiej próby jest złoto warstwy, na przykład 14 karatów lub 18 karatów;
• jaka jest grubość warstwy w mikrometrach, a nie tylko słowo „gruba”;
• czy pod złotem nie ma warstwy innego metalu i czy wszystkie widoczne powierzchnie są pokryte.

Częsty błąd: czyszczenie takiej biżuterii pastą ścierną lub płynem do srebra, żeby „wrócił blask”. Środki do srebra są ścierne albo żrące i zdejmują złoto szybciej niż noszenie. Złotą powłokę myj letnią wodą z odrobiną łagodnego mydła, osusz miękką ściereczką i nie szoruj. Gdy srebro już ciemnieje pod przetartą warstwą, o dalszym postępowaniu najlepiej zdecyduje jubiler, bo polerowanie zdejmuje resztki złota.

Jak dbać o biżuterię typu vermeil?

Zdejmuj ją przed basenem, kąpielą i sportem; chlor, pot i sól przyspieszają ścieranie i ciemnienie. Perfumy i kremy nakładaj, zanim założysz biżuterię. Przechowuj osobno, w woreczku lub przegródce, żeby wyroby się nie rysowały, a złoto nie ścierało się o twardsze kamienie; więcej o układaniu w szkatułce w poradzie o przechowywaniu biżuterii. Ogólne zasady dla srebra opisuje porada o pielęgnacji srebrnej biżuterii.

Biżuteria typu vermeil czy złoto próby na zamówienie?

Vermeil ma sens, gdy zależy ci na złotej barwie srebrnej formy i godzisz się z tym, że powłoka kiedyś się zużyje. Gdy ma służyć codziennie przez lata, bardziej przewidywalne jest złoto próbowane, bo nie ma co się wytrzeć. Srebrne wyroby obejrzysz w kategorii biżuteria srebrna. Jeśli chcesz tę samą formę wykonać ze srebra lub złota próby, wykonamy ją na zamówienie – zostaw kontakt i opisz swój pomysł.

Najczęstsze pytania o biżuterię typu vermeil