Czy magnes przyciąga złoto – co ten test mówi o wyrobie

Czy magnes przyciąga złoto – krótka odpowiedź

Nie. Złoto należy do metali diamagnetycznych: w polu magnetycznym jest odpychane, lecz tak słabo, że bez aparatury nie zauważysz żadnego ruchu. Dla zwykłego magnesu, takiego jak ten z lodówki, złoty wyrób jest praktycznie obojętny. Dotyczy to złota czystego i zwykłych stopów jubilerskich, także białego złota.

Pytanie odwrotne – czy złoto przyciąga magnes – ma tę samą odpowiedź: siła między magnesem a metalem działa w obie strony. Jeśli więc złoty łańcuszek lgnie do magnesu, przyczyny trzeba szukać w czymś innym niż samo złoto.

Czy magnes przyciąga srebro i czy platyna przyciąga magnes

Czy magnes przyciąga srebro? Również nie. Srebro jest diamagnetyczne, a stop próby 925 zawiera poza nim głównie miedź, która zachowuje się podobnie. Zwykły magnes nie zdradzi więc ani srebra, ani jego imitacji z miedzi czy cynku.

Platyna jest nieco inna fizycznie: to metal paramagnetyczny, lecz tak słabo, że zwykły magnes nie przyciąga jej w sposób odczuwalny. Czy platyna przyciąga magnes? Zwykle nie. Niektóre stopy platyny, zwłaszcza z dodatkiem kobaltu, bywają jednak wyraźniej magnetyczne, więc także przy biżuterii z platyny wynik próby magnesem traktuj ostrożnie.

Co pokazuje test magnesem, a czego nie

Magnes odróżnia metale, które na niego reagują, od tych, które nie reagują. Tyle że informacja działa tylko w jedną stronę.

• Magnes przyciąga: żelazo, stal, nikiel albo stalowy element zapięcia. Jeśli lgnie cały wyrób, nie jest to lite złoto.
• Magnes nie przyciąga: złoto, srebro, platynę, ale też tombak, mosiądz i miedź. Ta grupa jest za szeroka, by cokolwiek rozstrzygnąć.
• Wniosek: brak przyciągania niczego nie dowodzi, a przyciąganie wskazuje na stal lub nikiel.

Prawdziwym dowodem jest cecha probiercza i badanie próby; magnes może je co najwyżej uzupełnić.

Częsty błąd: wnioskowanie „nie przyciąga, więc to prawdziwe złoto”. Tombak, czyli stop miedzi z cynkiem, tak samo ignoruje magnes, a wygląda niekiedy bardzo podobnie do złota.

Stalowe sprężynki i igły – gdy lite złoto też lgnie do magnesu

Zdarza się odwrotna pułapka: wyrób ze złota próby 585 reaguje na magnes, bo ukryto w nim stalowy element. Najczęściej to sprężynka w karabińczyku, igła broszki część mechanizmu zapięcia kolczyka albo wbudowany w zapięcie magnes. Sprężyste elementy bywają robione ze stali, bo złoto jest miękkie.

Silny magnes, na przykład neodymowy, wykryje nawet drobny stalowy fragment, którego zwykły magnes by nie zauważył. Dlatego wynik trzeba zawsze odnieść do konkretnego miejsca na wyrobie, a nie do całości.

Z warsztatu: sprawdź osobno zapięcie i resztę wyrobu. Przyłóż magnes najpierw do ogniwa łańcuszka lub szyny pierścionka, potem do zapięcia. Jeśli reaguje tylko zapięcie, to prawdopodobnie ono ma stalowy element, a nie cały wyrób.

Skąd wziął się mit i jak wykonać test z sensem

Przekonanie, że prawdziwe złoto nie reaguje na magnes, jest prawdziwe tylko w połowie. Wiele tanich ozdób robi się z żelaza lub stali pod cienką złotą powłoką i takie wyroby magnes od razu zdradza. Stąd wrażenie, że test jest wiarygodny, choć w rzeczywistości wyklucza tylko część podróbek.

Pozłacana ozdoba z miedzi lub mosiądzu nie zareaguje wcale, choć nie ma w niej litego złota.

Jeśli mimo to chcesz go wykonać, zrób to po kolei:

1. Połóż wyrób na gładkiej powierzchni, z dala od innych metalowych przedmiotów.
2. Przyłóż magnes do kilku miejsc: korpusu, ogniw, zapięcia i elementów dolutowanych.
3. Zapisz, gdzie wyrób reaguje i jak mocno.
4. Traktuj wynik jako sygnał wstępny: reakcja to powód do badania, a jej brak niczego nie przesądza.

Czym naprawdę sprawdzić złoto zamiast magnesem

• Cecha probiercza. Wybita w Polsce liczba próby ze znakiem urzędu świadczy o badaniu wyrobu; układ znaków opisuje porada o polskich cechach i znakach probierczych. Napis na wyrobie z zagranicy to jednak deklaracja, o czym piszemy w tekście próby złota i oznaczenia niemieckie.
• Badanie próby w pracowni. Jubiler używa kamienia probierczego z odczynnikami albo przyrządu mierzącego skład metalu; badanie robi się w mało widocznym miejscu, tak by nie zniszczyć wyrobu.
• Masa i gęstość. Złoto jest bardzo ciężkie, czyste ma gęstość ok. 19,3 g/cm³, a stopy – niższą, zależnie od składu. Jak z masy wyrobu wyliczyć ilość czystego złota, pokazuje porada gram złota – ile czystego złota w wyrobie.
• Wygląd i ślady noszenia. Odróżnianie złota od tombaku omawia porada jak odróżnić złoto od tombaku.

Domowych prób kwasowych nie polecamy: odczynniki są żrące i mogą uszkodzić wyrób. Przegląd tego, co da się zrobić w domu, a co wymaga pracowni, znajdziesz w poradzie domowe sposoby i profesjonalne testy gemmologiczne. A jeśli po sprawdzeniu zamierzasz wyrób sprzedać, zobacz, gdzie sprzedać złoto i jak przygotować biżuterię.

Czy magnes przyciąga złoto – sprawdzenie próby w pracowni

Jeśli masz wyrób, o którego składzie chcesz się dowiedzieć więcej niż mówi magnes, możesz zapytać nas o ocenę próby. Obejrzymy cechy, zbadamy metal i powiemy, co wynika z badania, a nie z przypuszczeń.

Projektujemy i wykonujemy biżuterię na zamówienie, także tematyczną, historyczną czy religijną, z wybranej próby złota. Opowiedz nam o swoim pomyśle, a przygotujemy projekt i wycenę. Gotowe wyroby znajdziesz w kategorii biżuteria złota.

Najczęstsze pytania