24 karatowe złoto – ile ma złota i czemu jest miękkie

24-karatowe złoto – jaka to próba

Pytanie „24-karatowe złoto jaka to próba” ma jedną odpowiedź: 999. Oznacza to, że na tysiąc części masy wyrobu przypada 999 części złota. Próba 999 oznacza co najmniej 99,9% złota; do stu procent brakuje śladowych domieszek innych pierwiastków.

Próba 999 należy do prób stosowanych w Polsce, obok 750, 585 czy 333. Cały system oznaczeń opisuje porada Próby złota, czyli tzw. cechy probiercze.

Ile karatów ma czyste złoto i jak liczy się skalę

Czyste złoto ma 24 karaty, czyli 24 z 24 części masy. Pozostałe wartości przelicza się na próbę mniej więcej tak: 18 K to 18/24 = 75%, czyli próba 750; 14 K to 14/24 ≈ 58,3%, a w praktyce stosuje się próbę 585 (58,5%); 8 K to próba 333 (33,3%). Czyste złoto oznacza się próbą 999, bo w praktyce nie da się osiągnąć dokładnie 100%.

Poniższa grafika pokazuje cztery wartości w jednej skali od zera – długość słupka odpowiada zawartości złota.

Dlaczego czyste złoto jest miękkie

Atomy złota tworzą regularną, bardzo plastyczną sieć. Metal łatwo się odkształca: daje się kuć, wałkować i wyciągać w cienki drut, a z grama złota można uzyskać wyjątkowo cienką folię. Ta sama cecha oznacza jednak, że wyrób z czystego złota szybko się rysuje, wygina i traci kształt.

Dodatek innych metali, najczęściej srebra i miedzi, usztywnia sieć i podnosi twardość. To dlatego powstają stopy 750 i 585, które znoszą codzienne noszenie. Od czego zależą rysy na biżuterii, opisuje porada Czy złoto się rysuje – od czego to zależy.

Czy 24 karaty to najlepszy wybór na co dzień

Nie zawsze. Czyste złoto ma najwyższą zawartość kruszcu, ale odporność na uszkodzenia ma najniższą. Cienka obrączka z takiego metalu zwykle odkształca się po pewnym czasie, a oprawa kamienia może nie utrzymać go równie pewnie jak oprawa ze stopu.

Częsty błąd: przekonanie, że im więcej karatów, tym lepsza biżuteria na co dzień. Liczba karatów mówi tylko, ile jest w wyrobie złota, a nie jak długo zachowa on kształt. Przy obrączce czy łańcuszku zwykle sprawdza się próba 585 lub 750; różnicę między nimi pokazuje porada Złoto 750 – 18 karatów, czy warto dopłacać za wyższą próbę, a wybór między 14 i 18 K ułatwi tekst Tajemnica 14 i 18 karatów.

Złoto 24-karatowe sprawdza się raczej w wyrobach noszonych oszczędnie i bez dużych obciążeń mechanicznych: w ozdobnym wisiorze czy medalionie. Elementy, które muszą być sprężyste lub wytrzymałe – sztyfty kolczyków, zapięcia, oprawy kamieni – lepiej wykonać ze stopu, bo czysty metal szybko się wygina i luzuje. Tam, gdzie wyrób jest narażony na tarcie i uderzenia, rozsądniej wybrać stop.

Gdzie spotyka się złoto 24K i jak wygląda

Czyste złoto bywa używane w monetach i sztabkach bulionowych, gdzie liczy się zawartość kruszcu, a nie odporność na noszenie. W niektórych tradycjach biżuteryjnych Azji i Bliskiego Wschodu spotyka się też wyroby o bardzo wysokiej zawartości złota, noszone zgodnie z tamtejszymi zwyczajami. W polskiej biżuterii codziennej królują stopy, a złoto 24K występuje rzadziej.

Kolor czystego złota jest intensywnie żółty i nasycony; w stopach barwę zmienia dodatek srebra (odcień jaśniejszy, bledszy) lub miedzi (cieplejszy, czerwieńszy). Złoto czyste praktycznie nie ciemnieje i nie koroduje, a stopy z dużą zawartością miedzi lub srebra mogą się z czasem zmieniać. Czyste złoto topi się w ok. 1064 °C; więcej o tym mówi artykuł Temperatura topnienia złota – czyste złoto i próba 585.

Jak rozpoznać oznaczenia: 999, 24K i cechy probiercze

Na polskich wyrobach próbę oznacza cecha probiercza z liczbą, w tym przypadku 999. Oznaczenie „24K” bywa umieszczane na wyrobach spoza Polski i oznacza deklarację producenta, a nie cechę urzędową. Dlatego określenie „24K złoto” w ofercie internetowej wymaga sprawdzenia, zanim zaczniesz kupować lub sprzedawać.

Jeśli masz wyrób przywieziony z zagranicy i oznaczony „24K”, zanieś go do pracowni. Zważymy go i potwierdzimy próbę, a dopiero wtedy da się rzetelnie powiedzieć, czy to czyste złoto, czy cienka warstwa złota na innym metalu. Gdy wyrób jest lżejszy, niż wynika z wyglądu, może być pusty w środku – pracownia sprawdzi to przy ważeniu.

Z warsztatu: oznaczenia wybijane są małe, więc szukamy ich pod lupą – zwykle przy zapięciu, na wewnętrznej stronie obrączki lub na zawieszce. Gdy cechy nie ma albo jest starta, próbę potwierdza badanie kamieniem probierczym i odczynnikiem, wykonywane w niewidocznym miejscu wyrobu.

Karat złota a karat diamentu

W złocie karat opisuje czystość stopu, a przy kamieniach – masę. Gdy w opisie wyrobu widzisz samo słowo „karat”, sprawdź, której skali dotyczy. Przy diamencie zajrzyj do porady Cena diamentu za gram – dlaczego liczy się karat, a same pojęcia karata, punktu i meli (drobnych brylantów) objaśnia tekst Co oznaczają pojęcia karat i punkt (mela).

24 karatowe złoto na zamówienie – dobór próby do wyrobu

Dobór próby zależy od wyrobu i sposobu noszenia. Projektujemy i wykonujemy biżuterię na zamówienie, także z wyższą próbą, jeśli tego chcesz; doradzimy, który wyrób może być wykonany z czystego złota, a który lepiej oprzeć na stopie. Gotowe wyroby w próbach 585 i 750 znajdziesz m.in. w kategorii pierścionki złote. Opowiedz nam o swoim pomyśle, a przygotujemy projekt i wycenę.

Najczęstsze pytania