Cena diamentu za gram – dlaczego liczy się karat, a nie gram

Dlaczego nie ma ceny diamentu za gram

Do pracowni trafiają pytania w rodzaju „diament cena za gram” albo „1 gram diamentu cena”. Rozumiemy, skąd się biorą: gram to jednostka, którą znamy ze złota i srebra. Przy diamentach okazuje się jednak nieprzydatna z dwóch powodów.

Po pierwsze, kamienie są małe. Brylant o masie 1 ct waży 0,2 g, więc jeden gram to pięć takich kamieni – ich cena nie dałaby się sensownie uśrednić, bo każdy z nich bywa inny. Po drugie, dwa kamienie o identycznej masie mogą należeć do zupełnie różnych klas jakości. Dlatego odpowiedź na pytanie, ile kosztuje gram diamentu, brzmi: to zależy od kamienia, a nie od wagi, więc jednej stawki nie ma.

Handel diamentami od dawna posługuje się karatem. Jest to jednostka masy, ustalona jako 0,2 g, czyli 200 mg. Setna część karata to punkt (0,01 ct), a słowem mela określa się drobne brylanty; oba pojęcia objaśnia porada o tym, co oznaczają pojęcia karat i punkt (mela).

Ile ważą typowe brylanty – karat w gramach i milimetrach

Żeby poczuć skalę, warto zobaczyć, jak masa przekłada się na gramy i na wielkość kamienia. Poniższa grafika pokazuje cztery okrągłe brylanty narysowane w jednej skali, razem z ich masą i średnicą. Średnice są orientacyjne – zależą od proporcji szlifu, a podane dotyczą okrągłego brylantu o typowych proporcjach.

Co decyduje o cenie brylantów: 4C zamiast gramów

Zamiast wagi w gramach o wartości kamienia rozstrzygają cztery cechy, nazywane od angielskich nazw 4C:

• barwa – im mniej żółtawego odcienia w bezbarwnym kamieniu, tym wyżej oceniana;
• czystość – liczba, rozmiar i położenie wrostków wewnątrz kamienia;
• szlif – proporcje i wykończenie, od których zależy blask;
• masa w karatach – jedyna z czterech cech, którą mierzy się wagą.

Pełny przegląd cech znajdziesz w poradzie o ocenie diamentów według 4C, a szlif i jego wpływ na blask – w tekście o rodzajach szlifu brylantowego. Dwa brylanty o tej samej masie, ale różnej barwie, czystości i jakości szlifu mogą się od siebie bardzo różnić wartością. Ceny brylantów porównuje się więc dopiero wtedy, gdy wszystkie cztery cechy są podobne.

Dlaczego kamień 2 ct nie kosztuje dwa razy więcej niż 1 ct

Duże kamienie o dobrej jakości występują w przyrodzie znacznie rzadziej niż małe. Wartość za każdy karat rośnie więc wraz z wielkością kamienia, a nie jest stała. Kamień 2 ct kosztuje zatem wyraźnie więcej niż dwukrotność kamienia 1 ct o tych samych pozostałych parametrach.

Zmiana bywa też skokowa. Przy pełnych wartościach, takich jak 0,5 ct czy 1 ct, wartość za karat zwykle wyraźnie się przesuwa. Tak bywa na rynku, choć nie jest to reguła bez wyjątków. Dlatego kamień nieco poniżej progu bywa w tej samej klasie jakości tańszy niż tuż powyżej. Różnica w średnicy jest wtedy niewielka, a oko jej zwykle nie zauważa. Dokładnych relacji nie podajemy – zależą od jakości i od czasu – ale mechanizm jest stały.

Częsty błąd: traktowanie masy wyrobu w gramach jako masy kamienia. Pierścionek ważący 3 g to w większości złoto oprawy, a brylant w nim może mieć ćwierć karata, czyli 0,05 g. Waga całości niewiele mówi o wielkości kamienia.

Karat kamienia a karat złota – najczęstsza pomyłka

W ogłoszeniach zdarza się „2-karatowy pierścionek” – i bez dopowiedzenia nie wiadomo, czy chodzi o masę kamienia (2 ct, czyli 0,4 g, orientacyjnie ok. 8,1 mm średnicy okrągłego brylantu), czy o próbę złota (zwykle 14 K albo 18 K). W złocie karat opisuje bowiem czystość stopu, nie wagę. Zawsze dopytaj, o który karat chodzi. Skalę próby szerzej opisuje porada 24 karatowe złoto – ile ma złota i czemu jest miękkie. W metalach szlachetnych gram jest już właściwą jednostką; widać to choćby w tekście o cenie platyny za gram.

Cena brylantów w wyrobie – kamień, oprawa i robocizna

Przy gotowej biżuterii gram i karat występują obok siebie, ale dotyczą różnych elementów. W karatach podaje się masę kamienia, w gramach – masę metalu, czyli oprawy i całej reszty wyrobu. Cena składa się z kilku części: wartości kamienia (według 4C i masy), wartości metalu zależnej od próby i masy w gramach, robocizny oraz kosztów sprzedaży i podatku.

Gdy kamieni jest kilka, na karcie produktu często podaje się ich łączną masę. Dlatego dwa kolczyki po 0,25 ct dają łącznie 0,5 ct, ale każdy kamień ma średnicę zbliżoną do orientacyjnych 4,1 mm, a nie 5,2 mm jak jeden kamień 0,5 ct. Przykłady wyrobów z brylantami, przy których masa kamieni jest podana w opisie, pokazujemy poniżej; więcej znajdziesz w kategorii kolczyki z brylantami.

Wyroby z brylantami z naszej oferty

Jak czytać ofertę z brylantem, żeby nie dać się zmylić

Przy każdym brylancie szukaj czterech informacji: masy w karatach, barwy, czystości i szlifu. Brak któregokolwiek z tych parametrów powinien dać do myślenia, bo bez nich porównanie ofert jest niemożliwe. Dodatkowo poszukaj certyfikatu: dokument niezależnego laboratorium gemmologicznego opisuje kamień z dokładnością do setnych części karata. Gdy kupujesz kamień z papierem, zajrzyj do porady Certyfikat diamentu – kiedy jest konieczny, a kiedy to tylko papier.

Z warsztatu: przy wyrobie z kilkoma brylantami zapytaj, czy podana masa dotyczy jednego kamienia, czy sumy wszystkich. Kamienia osadzonego w oprawie nie da się zważyć, więc jego masę ustala się z dokumentów albo szacuje z wymiarów; dlatego liczy się zmierzona średnica kamienia, porównywana z orientacyjnymi wymiarami dla danej masy, a nie samo wrażenie, że kamień jest duży. Sami szacujemy masę właśnie tak: z wymiarów i proporcji kamienia w oprawie.

Szerzej o tym, skąd bierze się cenność kamienia, przeczytasz w poradzie o cenności diamentów.

Cena diamentu za gram a Twój projekt na zamówienie

Jeśli zależy Ci na brylancie o określonej masie, barwie i czystości, nie musisz szukać gotowego wyrobu. Projektujemy i wykonujemy biżuterię z brylantami na zamówienie, także z kamieniem, który sam wybierzesz, albo z kamieniem rodzinnym, który ma zyskać nową oprawę. Opowiedz nam o swoim pomyśle, a przygotujemy projekt i wycenę, w której kamień, metal i robociznę rozpiszemy osobno.

Najczęstsze pytania