Kolczyki z opalem – trwałość, oprawa i pielęgnacja

Czy kolczyki z opalem są trwałe

Wpisując w wyszukiwarkę „kolczyki opal”, zwykle chcesz wiedzieć jedno: czy kamień to wytrzyma. Odpowiedź zależy od tego, jak je nosisz. Opal ma twardość 5,5–6,5, więc nawet drobiny kwarcowego kurzu, który osiada w każdym domu, są od niego twardsze. Do tego jest kruchy: mocniejsze uderzenie zostawia odprysk lub pęknięcie, a nie tylko rysę.

Właśnie dlatego kolczyki są dla opalu lepszym wyborem niż pierścionek. Dłoń cały dzień styka się z klamkami, kierownicą, blatem i klawiaturą, a ucho prawie z niczym. Kamień w kolczyku raczej nie dozna uderzenia, chyba że zahaczysz o szalik, ręcznik albo kołnierz.

Jeśli rozważasz opal na palec, przeczytaj, czy pierścionek zaręczynowy z opalem to dobry wybór na lata.

Z czego zbudowany jest opal i dlaczego jest wrażliwy

Opal to uwodniona krzemionka, w zapisie chemicznym SiO₂·nH₂O. W odróżnieniu od większości kamieni szlachetnych nie tworzy kryształu – jego struktura jest bezpostaciowa lub tylko częściowo uporządkowana. Woda stanowi zwykle od kilku do kilkunastu procent masy i jest rozproszona w całej bryle.

To wyjaśnia dwie cechy, o których warto pamiętać przy kolczykach:

• Wrażliwość na temperaturę. Nagłe przejście z mrozu do gorącego pomieszczenia albo z ciepła do zimnej wody może naprężyć kamień. W skrajnych przypadkach na powierzchni pojawia się siatka drobnych pęknięć.
• Wrażliwość na suchość. Opal, który długo leży w bardzo suchym, nagrzanym miejscu, na przykład na parapecie nad grzejnikiem, może matowieć i pękać.

Mechanizm cieplny omawia osobna porada o tym, jak chronić kamień przed uszkodzeniami termicznymi. Barwne błyski opalu to z kolei osobny temat – opisujemy go w poradzie o tym, dlaczego opal zmienia kolory.

Jak opal wypada na tle innych kamieni

Żeby ocenić ryzyko, porównaj twardość. Opal (5,5–6,5) leży mniej więcej w środku skali Mohsa. Ametyst ma twardość 7, topaz 8, szafir 9, a diament 10. Sama liczba nie mówi jednak wszystkiego: opal jest nie tylko miękki, lecz także kruchy i uwodniony.

Porównaj go z ametystem w poradzie o fioletowych kamieniach albo z karneolem, którego twardość opisujemy w tekście o karneolu i sygnetach. Grafika poniżej zestawia skalę z trzema zasadami ochrony opalu.

Odmiany opalu a trwałość kolczyków

Nie każdy opal zachowuje się tak samo, więc odmiana ma znaczenie przy wyborze.

• Opal szlachetny – ma grę barw, czyli ruchome błyski widoczne przy poruszaniu kamieniem. To on najczęściej trafia do biżuterii, zwykle jako kaboszon.
• Opal ogniowy – ma barwę od żółtej po pomarańczowo-czerwoną, często jest przezroczysty. Gra barw nie zawsze się w nim pojawia.
• Opal zwykły – bez gry barw, o jednolitej, mlecznej lub stonowanej barwie.

Ważne bywa też pochodzenie. Opal australijski to najbardziej znane źródło opalu szlachetnego, natomiast opal etiopski potrafi być porowaty i chłonąć wodę, więc po zamoczeniu chwilowo zmienia wygląd. Takiego opalu nie moczymy; przed zakupem zapytaj o jego odmianę.

Odrębną grupą są kamienie składane. Dublet to cienka płytka opalu sklejona z podkładem, a tryplet ma dodatkowo przezroczystą nakładkę z wierzchu. Klej i warstwy nie lubią wody, bo wilgoć wnika między nie. Takie kamienie traktuj jak ozdoby suche. Jak je odróżnić od litych, opisujemy w poradzie o tym, jak rozpoznać prawdziwy opal.

Jaka oprawa najlepiej chroni opal w kolczykach

Dla opalu zwykle najbezpieczniejsza jest oprawa zamknięta (obrzeżna), która obejmuje kamień wokół krawędzi. Kaboszon ma gładką, wypukłą powierzchnię i cienką krawędź, więc metal osłania go przed zahaczeniem i odpryskiem.

Oprawa koronowa, znana z pierścionków z brylantem, zostawia krawędzie kamienia odsłonięte. Przy opalu mogą one łapać uderzenia, a zbyt mocno dociśnięta korona może powodować naprężenia. Dobra oprawa trzyma kamień pewnie, ale bez ściskania.

Znaczenie ma także forma kolczyka. Sztyft z kamieniem tuż przy płatku ucha jest najbezpieczniejszy. Kolczyk wiszący bywa efektowniejszy, ale kamień częściej obija się o kołnierz, włosy i ramię, a to przy opalu liczy się bardziej niż przy kwarcu.

Z warsztatu: delikatnie dotknij krawędzi kamienia. Opal w oprawie nie powinien się ruszać ani trzeszczeć, ale oprawa nie może też wyglądać na zgniecioną, bo metal wbity w kamień grozi pęknięciem. Jeśli kamień jest wyraźnie luźny, oddaj kolczyki do jubilera, zanim go zgubisz.

Srebrne kolczyki z opalem i bransoletka z opalem

Srebrne kolczyki z opalem wyglądają świeżo i są chętnie wybierane, ale srebro wymaga innej pielęgnacji niż złoto. Ciemnieje ono w kontakcie z siarką z powietrza, a pasty i kąpiele do czyszczenia srebra to właśnie ta chemia, której opal nie znosi. Lekki nalot na metalu wypolerujesz więc suchą ściereczką, omijając sam kamień. Jeśli srebro mocno pociemniało, oddaj kolczyki do pracowni – oczyścimy metal tak, by nie narażać opalu.

Złoto w próbie 585 jest pod tym względem prostsze: praktycznie nie ciemnieje, więc oprawa nie wymaga czyszczenia chemią.

Bransoletka z opalem jest bardziej narażona niż kolczyki, bo nadgarstek często uderza o stół i biurko. Bransoletki z opalem wykonujemy na zamówienie z osłoniętymi kamieniami, a do codziennego noszenia lepszy będzie zestaw kolczyków. Gotowe modele z opalem znajdziesz wśród pierścionków z opalem z białego złota, a inne złote wzory – w kategorii złote kolczyki.

Jak pielęgnować kolczyki z opalem na co dzień

1. Zdejmuj je do kąpieli, na basen i do sauny – woda z chlorem, para i gorąco szkodzą opalowi.
2. Zakładaj po kosmetykach: lakier do włosów, perfumy i krem zostawiają film, a część środków chemicznych matowi powierzchnię.
3. Przecieraj miękką, suchą ściereczką; przy opalu litym możesz użyć letniej wody, a potem dokładnie wytrzeć. Dubletów i trypletów nie moczysz.
4. Nie używaj myjek ultradźwiękowych ani parowych – drgania i para mogą uszkodzić kamień i klej.
5. Przechowuj osobno, w miękkim woreczku lub przegródce, żeby twardsze kamienie nie porysowały opalu.

Częsty błąd: włożenie opalowych kolczyków do domowej myjki ultradźwiękowej „dla odświeżenia”. Wiele twardych kamieni to znosi, ale opal potrafi popękać, a w dublecie klej puszcza. Do czyszczenia wystarczy sucha, miękka ściereczka.

Jeśli opal zmatowiał lub ma zarysowaną powierzchnię, pokaż go jubilerowi. Nie polerujemy go domowymi pastami.

Kolczyki z opalem na zamówienie

W gotowej ofercie opal pojawia się przede wszystkim w pierścionkach z białego złota, natomiast kolczyki z opalem, w tym srebrne, wykonujemy na zamówienie. Odmianę kamienia, oprawę i kształt kolczyka dobieramy do tego, jak będziesz je nosić.

Projektujemy i wykonujemy biżuterię na zamówienie, także z kamieniami dobranymi do codziennego noszenia. Opowiedz nam o swoim pomyśle, a przygotujemy projekt i wycenę.

Najczęstsze pytania