Diament florencki – historia i losy żółtego klejnotu

Czym jest diament florencki?

To diament, czyli kryształ węgla o najwyższej twardości 10 w skali Mohsa, o jasnożółtej barwie z lekkim zielonkawym odcieniem. Według opisów waży około 137 ct i ma około 126 faset, a jego zarys opisuje się jako wielokątny, zbliżony do dziewięcioboku. Szlif nie jest brylantowy, tylko starszy: to podwójna róża, w której fasety pokrywają zarówno górę, jak i spód kamienia. Taki układ różni się od zwykłej róży, bo ta ma płaski spód i trójkątne fasety tylko od góry.

Szlif róży był w Europie popularny od XVI wieku, aż do upowszechnienia się szlifu brylantowego. Dawni szlifierze starali się zachować jak największą masę surowego kamienia, dlatego dawne diamenty mają często nieregularne obrysy, inne niż regularne brylanty z dzisiejszych pracowni.

Żółta barwa większości jasnożółtych diamentów pochodzi z domieszki azotu w strukturze kryształu. Kamienie o słabym odcieniu ocenia się w skali barwy, a te o wyraźnym nasyceniu zalicza do diamentów fantazyjnych, które opisuje porada o fantazyjnych barwach diamentów. Podstawy wiedzy o diamentach znajdziesz w tekście diamenty – podstawowe informacje.

Skąd nazwa i gdzie jest dziś diament florencki?

Nazwa wywodzi się z Florencji. Najstarsze pewne wzmianki o kamieniu pochodzą z XVII wieku i wiążą go ze skarbcem Medyceuszy, władców Toskanii; podróżnik Tavernier opisał go jako własność tego rodu. Stąd inne określenia: Florentczyk, Wielki Książę Toskański, a z czasem także Austriak. Po wygaśnięciu rodu w 1737 roku władzę w Toskanii objął Franciszek Stefan Lotaryński, późniejszy cesarz Franciszek I, i kamień wszedł do skarbca habsburskiego w Wiedniu.

Ostatnim cesarzem z dynastii był Karol I Habsburg. Po upadku monarchii w 1918 roku klejnoty habsburskie opuściły Wiedeń; wersje o ich drodze są różne: jedni twierdzą, że Karol I kazał wywieźć je do Szwajcarii, inni, że klejnoty zabrała ze sobą cesarzowa Zita, z którą prasa wiąże ich późniejszy wywóz do Kanady. Dalsze losy diamentu przez dziesięciolecia były przedmiotem domysłów, a krążyły wersje o kradzieży, sprzedaży czy przecięciu kamienia.

Według doniesień prasowych, popartych wypowiedzią przedstawiciela rodu Habsburgów, diament florencki znajduje się razem z innymi klejnotami rodziny w skrytce bankowej w Kanadzie. Szczegóły nie zostały niezależnie potwierdzone, więc to informacja prasowa, nie ustalony fakt.

Legendy wokół diamentu florenckiego: co jest pewne, a co nie?

W wielu opracowaniach powtarza się opowieść, że kamień należał do Karola Śmiałego, księcia Burgundii, który miał go stracić na polu bitwy, a potem diament przechodził z rąk do rąk aż do władców Włoch. Wśród dawnych właścicieli wymienia się też papieża Juliusza II. Dla żadnej z tych historii nie ma pewnego dowodu.

Najstarsze duże diamenty trafiały do Europy z Indii, więc prawdopodobnie i ten kamień pochodzi stamtąd. To jednak wniosek, nie udokumentowany fakt. W historii wielkich klejnotów takie luki są normalne: kamienie przechodziły z rąk do rąk bez dokumentów. Różnice w podawanej masie wynikają m.in. z tego, że dawne źródła liczyły w różnych jednostkach karata (dawny karat wiedeński, około 0,206 g, nie równał się metrycznemu), a także z przeszlifowywania, które zmniejsza masę.

Z warsztatu: zdjęcia podpisane w sieci jako diament florencki bywają fotografiami kopii ze szkła lub kryształu albo zwykłego jasnożółtego kamienia. Kopię od diamentu odróżnia się na kilka sposobów: szkło i kryształ mają wyraźnie słabszy blask i łatwo się rysują, a diament, jako doskonały przewodnik ciepła, od razu zdradza się w jubilerskim teście przewodnictwa ciepła. Test ten nie odróżnia jednak diamentu od moissanitu, który daje podobny wynik, więc o pewności decyduje badanie gemmologiczne. Przy zdjęciu sprawdź źródło i to, czy podano masę oraz liczbę faset.

Diament czy brylant? Nazewnictwo i szlif róży

Częsty błąd: nazywanie diamentu florenckiego brylantem. Diament to kamień, minerał, a brylant to diament oszlifowany w szlifie brylantowym, z regularnym układem 57 lub 58 faset. Florentczyk ma szlif podwójnej róży, więc brylantem nie jest. Różnicę wyjaśnia porada o diamencie nieoszlifowanym i brylancie, a dzieje obróbki kamienia opisuje tekst o szlifowaniu diamentów.

Szlif róży nie zniknął. Do dziś stosuje się go w biżuterii inspirowanej dawnymi wzorami, bo daje miękki, jedwabisty blask zamiast ostrych rozbłysków. Takie kamienie dobrze wyglądają w złocie i w oprawach z drobnymi detalami, a płaski spód zwykłej róży ułatwia osadzenie w niskiej oprawie.

Dawny szlif ma mniej symetryczny układ niż nowoczesny brylant, więc wymaga dopasowanego gniazda, a jubiler zwraca uwagę na kolce i zamknięte oprawy, które chronią krawędzie faset.

Inne słynne kamienie i ich dzieje znajdziesz w opracowaniu o najsłynniejszych diamentach świata.

Biżuteria inspirowana kamieniem: diament florencki jako wzór

Oryginału nie da się kupić, ale można stworzyć biżuterię inspirowaną jego barwą i szlifem: żółty diament albo kamień w szlifie róży w oprawie ze złota. Gotowe wzory z diamentami i brylantami zobaczysz w kategoriach brylanty fantazyjne i pierścionki z brylantami.

Wykonamy to na zamówienie – zostaw kontakt i opisz, co chcesz odtworzyć, a przygotujemy projekt inspirowany diamentem florenckim.

Najczęstsze pytania