Czystość diamentów - na czym polega i czym się charakteryzuje?

Autor: Xawery – Mistrz Jubiler | Gemolog · Lisiewski Fine Jewellery · aktualizacja: 14.10.2026


Nie ma dwóch takich samych diamentów. Niemal wszystkie zawierają zanieczyszczenia, dzięki którym jesteśmy w stanie ocenić różnicę między innymi. Czystość diamentu oceniamy własnie na podstawie tych zanieczyszczeń, wewnetrznych i zewnetrznych. Za znamiona wewnętrzne przyjmuje się wszystkie defekty występujące wewnątrz lub częściowo wewnątrz kamienia takie jak: wrostki mineralne, obtłuczenia, ślady łupliwości, linie i płaszczyzny bliźniacze, linie i płaszczyzny wzrostu, otwory wiercone laserem i in. Za znamiona zewnętrzne (skazy) przyjmuje się wszystkie defekty występujące na zewnątrz kamienia takie jak: chropowata rondysta, dodatkowa faseta, otarcia, naturał ( naturalna powierzchnia kryształu) i inne. Czystość diamentów określa się przy użyciu lupy aplanatycznej i achromatycznej o 10-krotnym powiększeniu w warunkach normalnego (dziennego) oświetlenia lub przy jego sztucznym zamienniku.
 

W skrócie

  • Czystość diamentu to obecność inkluzji (wewnątrz kamienia) i skaz (na powierzchni), oceniana pod lupą 10×. Podział na grupy klas pokazuje rysunek poniżej.
  • Polskie LC odpowiada w przybliżeniu stopniom FL i IF w skali laboratoryjnej, a P1–P3 stopniom I1, I2 i I3.
  • Inkluzje w klasach VVS są trudne do znalezienia nawet pod lupą 10×, a w klasach VS niewidoczne gołym okiem.
  • O wyglądzie kamienia decyduje nie tylko klasa, ale też rodzaj, wielkość i położenie inkluzji, dlatego certyfikat czyta się razem z rysunkiem inkluzji, o ile go zawiera.
Skala czystości diamentów: grupy klas od LC do P3 Pięć grup klas czystości diamentów. FL i IF to klasa LC, lupowo czysty. VVS1 i VVS2 to bardzo, bardzo małe inkluzje. VS1 i VS2 to bardzo małe inkluzje, niewidoczne gołym okiem. SI1 i SI2 to małe inkluzje widoczne pod lupą 10×. I1, I2 i I3 to klasy P1 do P3, często widoczne gołym okiem. Skala czystości diamentów FL, IF LC – lupowo czysty brak inkluzji pod lupą 10× VVS1, VVS2 VVS bardzo, bardzo małe inkluzje VS1, VS2 VS niewidoczne gołym okiem SI1, SI2 SI małe inkluzje, widać pod lupą 10× I1, I2, I3 P1, P2, P3 często widoczne gołym okiem Lisiewski Fine Jewellery
Skala czystości diamentów: klasy LC, VVS, VS, SI i P1–P3 wraz z odpowiednikami FL, IF i I1–I3 w skali laboratoryjnej.

Wyróżnia się 5 podstawowych klas czystości diamentów:

LC – lupowo czysty,
VVS – bardzo, bardzo małe inkluzje,
VS – bardzo małe inkluzje,
SI – małe inkluzje,
P – zanieczyszczenia.
 
Poniższe rysunki przedstawiają klasy czystości diamentu o szlifie okrągłym brylantowym.
 
Oznaczenia zielone to znamiona zwane naturałami , zazwyczaj nie zurzutują na czystość kamienia.
Kolorem czerownym oznaczone są znamiona wewnętrzne które decydują o klasie czystości diamentu.

LC- zupełnie czyste pod lupą, wolne od charakterystycznych znamion wewnętrznych (inkluzji) oraz znamion zewnęrznych (skaz).

Klasy czystości diamentów jubilerskich LC
 
 

VVS (Very, Very Small Inclusions) - bardzo, bardzo małe zanieczyszczenia (inkluzje) widoczne tylko przy bardzo dokładnym badaniu przez specjalistę.




Klasy czystości diamentów jubilerskich VVS1Klasy czystości diamentów jubilerskich VVS2

 
 

VS (Very Small Inclusions) - bardzo małe inkluzje i skazy, widoczne przy badaniu lupą (10x), niewidoczne gołym okiem.





Klasy czystości diamentów jubilerskich VS1Klasy czystości diamentów jubilerskich VS2

 
 

SI (Small Inclusions) - małe inkluzje, łatwo dostrzegalne znamiona wewnętrzne w badaniu lupą z dziesięciokrotnym powiększeniem. Zwykle trudno je dostrzec gołym okiem.




Klasy czystości diamentów jubilerskich SI

 
 

P1, P2 oraz P3 (franc. Pique) - kamienie o niskiej klasie czystości. Bardzo często zanieczyszczenia widoczne są gołym okiem.




Klasy czystości diamentów jubilerskich P1Klasy czystości diamentów jubilerskich P2Klasy czystości diamentów jubilerskich P3
 
 
 

 

Jak czytać certyfikat czystości diamentu

Sama litera klasy mówi tylko część prawdy. Pełny certyfikat laboratoryjny podaje klasę ustaloną pod lupą 10×, a zwykle także rysunek kamienia z naniesionymi inkluzjami i legendą symboli, na przykład wrostków, piór czy chmurek. Z tego rysunku wynika, gdzie dokładnie leży każda inkluzja i jak jest duża. Dwa diamenty o tej samej klasie VS2 mogą wyglądać odmiennie: jeden ma drobny wrostek tuż przy rondyście, drugi – w samym środku stołu. Szerszy kontekst parametrów opisaliśmy w poradzie jak oceniać diamenty według 4C, a o samym dokumencie opowiada porada, kiedy certyfikat diamentu jest konieczny.

Diamenty VVS – co oznacza ta klasa

Klasy VVS1 i VVS2 to kamienie z bardzo, bardzo małymi inkluzjami, które nawet doświadczony gemmolog dostrzega pod lupą 10× z trudem. Powyżej leżą tylko stopnie FL (bez inkluzji i bez skaz) oraz IF (bez inkluzji, dopuszczalne drobne skazy zewnętrzne), czyli w polskim opisie LC. Poniżej są klasy VS1 i VS2, w których inkluzje pod lupą widać już łatwiej, ale gołym okiem nie. Ocena klas bywa w poszczególnych laboratoriach nieco odmienna, więc przy porównywaniu kamieni zawsze sprawdzaj, kto wystawił certyfikat. Pełny opis każdego stopnia skali znajdziesz w osobnej poradzie o stopniach skali, a tutaj skupiamy się na tym, jak tę wiedzę wykorzystać przy zakupie.

Z warsztatu: obejrzyj kamień pod lupą 10× i obracaj go powoli pod światłem dziennym. Porównaj to, co widzisz, z rysunkiem na certyfikacie: inkluzje powinny leżeć w opisanych miejscach. W części certyfikatów numer bywa wygrawerowany laserowo na rondyście i widać go tylko przez lupę, więc sprawdź, czy zgadza się z dokumentem.

Na którą klasę czystości zwrócić uwagę

Gołym okiem, z odległości, z jakiej patrzy się na biżuterię noszoną na palcu, klasy VS1, VS2 i dobre SI1 wyglądają w większości kamieni tak samo czysto, natomiast w SI2 inkluzje bywają już widoczne. Różnica robi się widoczna wtedy, gdy inkluzja leży pod stołem, a kamień jest duży lub ma szlif schodkowy, w którym duże, proste fasetki odsłaniają wnętrze. Szlif brylantowy z drobnymi fasetkami lepiej maskuje inkluzje. Przy drobnych brylantach, takich jak otoczka czy pavé, klasa pojedynczego kamienia nie jest widoczna, więc liczy się raczej równy dobór całego zestawu pod względem klasy i barwy – ten drugi parametr opisuje porada o barwie brylantów.

Częsty błąd: płacenie za klasę, której nie widać, oraz patrzenie wyłącznie na literę, z pominięciem lokalizacji inkluzji. Inkluzja przy rondyście bywa przykryta chwytem oprawy, natomiast ta sama inkluzja pod stołem rzuca się w oczy. Z kolei pióro dochodzące do powierzchni kamienia może być wrażliwe na uderzenia, dlatego warto o nie zapytać przy wyborze pierścionka noszonego codziennie.

Po latach przy lupie wiem, że klientka nie kupuje klasy, tylko wrażenie czystego kamienia. Przy typowych rozmiarach i szlifie brylantowym dobry VS albo SI1 z inkluzją ukrytą pod chwytem daje je tak samo jak wyższy stopień, a uwagę lepiej poświęcić szlifowi i blaskowi. Zawsze patrzę na rysunek inkluzji, zanim spojrzę na literę.

Xawery – Mistrz Jubiler | Gemolog, Lisiewski Fine Jewellery

Przeglądając ofertę, zacznij od pierścionków z brylantami lub kolczyków z brylantami. Jeśli potrzebujesz pomocy w doborze klasy czystości do konkretnego kamienia albo biżuterii, której nie ma w ofercie, doradzimy, a wyrób zaprojektujemy i wykonamy na zamówienie: napisz do pracowni i opisz swój pomysł.

Uniwersalne zasady, określające cenę biżuterii

Diamenty są najtwardszymi minerałami, które w wielu kulturach od wieków słynęły ze specjalnego przeznaczenia. Poza ozdobą, według tradycji służyły jako amulety i talizmany, mające przynosić szczęście, a wyjątkowo gładkie, odbijające światło brylanty bywały symbolem miłości (zjawisko brylancji). Czystość diamentów jest jednym z czterech elementów, wpływających na ich cenę, a więc jednocześnie na jakość kamienia szlachetnego. Zasada 4C, stosowana w określaniu wartości biżuterii, poza oceną czystości (Clarity), bierze pod uwagę masę kamienia (Carat), jego barwę (Colour) raz szlif (Cut). Wszystkie elementy szlachetnych minerałów składają się na klasę kamienia, który jest najważniejszym elementem biżuterii, z najwyższą starannością prezentowanej Państwu.
 

Masa diamentów nie zawsze oznacza ich cenę

Nazwa Carat pochodzi od nasion szarańczynu (karobu), dawnego wzorca jednostek wagi, a na początku XX wieku ujednolicono ją jako jednostkę miary wagi kamieni szlachetnych. 1 karat jest równy 200 mg, czyli 0,2 gramów. Wartość diamentu jest tym wyższa, im większa jest jego waga. Jednak nie tylko ona ma wpływ na ustalenie ostatecznej wartości konkretnego kamienia szlachetnego. Mimo nazwy, oznaczenie masy kamieni szlachetnych nie stanowi przełożenia na próbę złota, również wyrażaną w karatach.
 

Barwa i szlif diamentów

 
Idealnie przezroczysty diament to minerał o wysokiej wartości, choć o cenie decydują też masa, barwa i szlif. Im więcej inkluzji i im bardziej mętny, mleczny jest kamień, tym mniejsza będzie jego wartość i efekt wizualny. Dzięki profesjonalnej, dokładnej obróbce diamentu - szlifowaniu, dokonywanemu przez specjalistę, z matowego minerału wydobywa się błyszczący, odbijający światło kamień. Zjawisko brylancji, czyli całkowite wewnętrzne odbicie światła, a obok niego ogień, czyli rozszczepienie, uzyskiwane w drodze precyzyjnego szlifu, czyni z minerału niepowtarzalną ozdobę. Szlifowanie może nadać diamentowi określony kształt, zachwycający kątami odbicia światła oraz gładkością powierzchni. Kształt brylantu jest najbardziej wymagający, szlifowanie wydobywa również kształt łezki, szmaragdu, serca, princessy.
 

 Klasy czystości diamentów

Odwiedź także nasze kompendium wiedzy o pozostałych kamieniach szlachetnych:

 

Najczęstsze pytania

Co oznacza czystość diamentu?

To miara tego, ile w kamieniu jest znamion wewnętrznych i zewnętrznych oraz jak łatwo je zauważyć. Sprawdza się ją w laboratorium lub w pracowni, a wynik zapisuje się w certyfikacie.

Jaka jest różnica między klasą VS1 a VS2?

Obie klasy to bardzo małe inkluzje, niewidoczne gołym okiem. W VS1 są one nieco trudniejsze do znalezienia pod lupą niż w VS2, a o wyglądzie kamienia decyduje też ich położenie.

Co oznacza VVS w diamentach?

VVS to skrót od angielskiego „very, very slightly included” (w skali CIBJO: „very, very small inclusions”), czyli kamień z bardzo, bardzo małymi inkluzjami. Klasa dzieli się na VVS1 i VVS2.

Czy inkluzje w diamencie widać gołym okiem?

Zależy od klasy, ale także od wielkości kamienia i miejsca, w którym leży inkluzja. W czystszych kamieniach nie widać ich bez lupy, a w najniższych klasach bywają zauważalne od razu.

Która klasa czystości diamentu jest najwyższa?

Najwyższy jest stopień FL, czyli kamień bez inkluzji i bez skaz. W polskich opisach odpowiada mu w przybliżeniu klasa LC.

Zobacz też

Zamów u nas lub zapytaj

Projektujemy i wykonujemy biżuterię na zamówienie. Opisz swój pomysł, a przygotujemy projekt i wycenę. Wyroby na zamówienie i grawerowane nie podlegają zwrotowi.